Hadislerle İslâm.. "Zaman: Varlığın Nabzı" Konulu Hadislerle İslâm Vaazı sitemize eklenmiştir..
Zaman: Varlığın Nabzı
Hamd, geceyi gündüze, gündüzü geceye çeviren, ömrümüzü bize emanet eden Yüce Allah’a mahsustur. Salât ve selâm, vaktin kıymetini bilen ve her anını hayra yönelten Sevgili Peygamberimiz Hz. Muhammed Mustafa’ya, onun ailesine, ashâbına ve yolundan yürüyen bütün müminlere olsun.
Aziz kardeşlerim! “Vaktim yok.” sözünü ne kadar sık söylüyoruz. İşe yetişirken, ailemizle konuşmayı ertelerken, namazı son dakikaya bırakırken, bir dostun hâlini sormayı yarına taşırken... Sonra bazen saatlerce önemsiz şeylerle meşgul olabiliyoruz. Zamanı konuşmak saatten şikâyet etmek değildir. Bize verilen ömrün hangi parçasını nasıl yaşadığımıza dürüstçe bakmaktır.
ZAMANA SÖVMEYELİM, SORUMLULUĞUMUZU GÖRELİM
Hadislerle İslâm’ın bu konunun başına aldığı kudsî hadiste şöyle bildirilir:
قَالَ اللَّهُ: يَسُبُّ بَنُو آدَمَ الدَّهْرَ، وَأَنَا الدَّهْرُ، بِيَدِى اللَّيْلُ وَالنَّهَارُ.
“Allah buyurdu ki: Âdemoğlu zamana söver. Hâlbuki zaman(ı var eden) benim; gece ve gündüz benim elimdedir.” (Buhârî, Edeb, 101; Diyanet, Hadislerle İslâm, I, 323, B6181.)
Bu söz Allah’ın zamanın kendisi olduğu anlamına gelmez. Zaman da O’nun yarattığı ve yönettiği düzene dahildir. İnsan başına gelen her güçlüğü “Kötü zaman!” diye suçlarken kendi kararlarına bakmayı unutabilir. Bir komşunun hakkını yemişsek takvim suçlu değildir. Ailemizi ihmal etmişsek geçen yılın bir kabahati yoktur. Elbette her sıkıntı insanın tercihiyle ortaya çıkmaz; hastalık, kayıp ve afetler de yaşanır. Hadis bize yaşadığımızı inkâr ettirmiyor, zamanı Allah’ın aleyhine suçlayan ve kendi payımızı örten bir dile dikkat çekiyor.
“Bu devirde dürüst olunmaz.” diyen esnaf, doğru tartmak için ilk adımı kendisi atabilir. “Çocuklar artık dinlemiyor.” diyen ebeveyn, konuşmak için onlara gerçekten vakit ayırıp ayırmadığını sorabilir. “Kimse kimseyi aramıyor.” diye yakınan biri, bir dostunu bugün arayabilir. Büyük bir çağın yükünü tek başımıza değiştiremeyiz; ama kendi günümüzün içinde bir güzel davranışa yer açabiliriz. Takvimi suçlamak kolaydır; bugünü hakkıyla yaşamak emek ister.
İKİ NİMET ELİMİZDEN ÇIKMADAN KIYMETİNİ BİLELİM
Resûlullah şöyle buyurur:
نِعْمَتَانِ مَغْبُونٌ فِيهِمَا كَثِيرٌ مِنَ النَّاسِ: الصِّحَّةُ وَالْفَرَاغُ.
“İki nimet vardır ki insanların çoğu bunlarda aldanır: sağlık ve boş vakit.” (Buhârî, Rikâk, 1, B6412; Diyanet, Hadislerle İslâm, I, “Zaman: Varlığın Nabzı”.)
Kardeşlerim, sağlığı yalnız hastanede, boş vakti yalnız telaş başladığında fark etmeyelim. Bu hadis “Bir dakika bile dinlenme.” demiyor. Dinlenmek, uyumak, aileyle güzel vakit geçirmek de insanın ihtiyacıdır. Aldanmak, nimeti amaçsızca tüketip sonra geri gelmeyeceğini anlamaktır. Sağlığımız varken bedenimizi ihmal etmeyelim; boş vaktimiz varken bir iyiliği sürekli ertelemeyelim. Vakti iyi kullanmak, insanı makine gibi çalıştırmak değil, hayatın farklı haklarına ölçüyle yer açmaktır.
Bir hasta kardeşimiz “Sağlığın kıymetini şimdi anladım.” dediğinde onun sözünü dinleyelim. Ama hastalığı da “Sen vaktini boşa harcadın.” diye bir suçlamaya dönüştürmeyelim. Hastalık herkesin başına gelebilir. Sağlıklı olanımız şükretsin, hastaya yardım etsin, gerektiğinde kendisi için de tedbir alsın. Kronik hastalıkla yaşayan bir insanın zamanı ve gücü başkasından farklı olabilir. Onun imkânı içinde yaptığı iyiliği küçümsemeyelim.
Boş vakti de ölçüyle değerlendirelim. Bir sayfa Kur’an okumak için bazen büyük bir boşluk bekleriz. Oysa birkaç dakikalık düzenli bir okuma, aylar içinde gönlümüzde yer açabilir. Anne babamızı aramak için tatil gününü beklemeyebiliriz. Çocuğumuzla sohbet için bütün işlerimizin bitmesini beklersek bazen o sohbet hiç gelmez. Küçük fakat düzenli zaman ayırmak, sevdiklerimize “Sen benim için önemlisin.” demektir.
ASR SÛRESİ BİZE VAKTİN YÖNÜNÜ GÖSTERİR
Rabbimiz şöyle buyurur:
وَالْعَصْرِۙ اِنَّ الْاِنْسَانَ لَفٖي خُسْرٍۙ اِلَّا الَّذٖينَ اٰمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ
“Asra yemin ederim ki insan gerçekten ziyandadır. Ancak iman edip dünya ve âhiret için yararlı işler yapanlar, birbirlerine hakkı ve sabrı tavsiye edenler başkadır.” (Asr, 103/1–3.)
Bu kısa sûre zamanın değerini tek başına meşguliyetle ölçmez. İman, yararlı iş, hak ve sabır bir aradadır. Gününü çok dolu geçirip hiç kimsenin hakkını gözetmeyen insan vaktini iyi kullanmış olmaz. Az sayıda iş yapabilen ama bir hastanın yanında sabırla duran, haksızlığa karşı doğru sözü söyleyen insanın günü değersiz değildir. Vaktin bereketini yalnız takvimdeki iş sayısıyla değil, Allah’ın razı olacağı yönle düşünelim.
İman bize niçin yaşadığımızı hatırlatır. Salih amel bu hatırlayışı davranışa taşır. Hakkı tavsiye etmek birbirimizi kandırmadan, küçümsemeden doğruluğa çağırmaktır. Sabır ise iyiyi bir gün deneyip bırakmamaktır. Ailede bir kırgınlığı onarmak zaman ister; kötü bir alışkanlıktan uzaklaşmak da öyle. Asr sûresi bize aceleyle parlayan bir başlangıçtan daha fazlasını, uzun soluklu bir doğruluk çağrısını duyurur.
GÜNÜMÜZÜ HAKLAR ARASINDA PAYLAŞALIM
Aziz müminler, bazen yalnız işimizin hakkını verip ailemizin hakkını ihmal ederiz. Bazen ailemizi düşünürken sağlığımızı ihmal eder, bazen de ibadeti arta kalan zamana bırakırız. Zamanı korumak, bütün yükleri aynı anda üstlenmek değildir. Allah’ın, bedenin, ailenin ve bize emanet edilen işin hakkını denge içinde gözetmektir. Bir gece daha fazla iş yapabilmek için sürekli uykusuz kalmak, ertesi gün dilimizi ve sağlığımızı bozuyorsa düzenimizi yeniden düşünmeliyiz.
Gün içinde bizi en çok ne oyalıyor? Bazen telefonun ekranı birkaç dakikalık bakışlarla koca bir akşamı alır. Bazen bitecek sandığımız bir tartışma uzar, sonunda kimse birbirini daha iyi anlamaz. Böyle zamanlarda kendimize sert bir yasak listesi yapmak yerine kullanımı ölçebilir, dinlenme ve ibadet için bilinçli bir alan açabiliriz. Bir saatimizi geri satın alamayız; ama yeni başlayan saatin yönünü değiştirebiliriz.
Bir babanın eve geldiğinde on dakika telefonunu kenara koyması küçücük görünür. Fakat o on dakika, çocuğunun gününü anlatmasına imkân verebilir. Bir genç yatmadan önce ertesi günün namaz ve çalışma saatlerini düşünürse sabah telaşı azalabilir. Bir komşu yaşlı birinin alışverişine yardım etmek için yolunu biraz uzatırsa onun günü hafifler. Zaman, yalnız kendimize ayrılmış bir kasa değildir; başkasının hayatına iyilik bırakabildiğimiz bir imkândır.
“SONRA” DEDİĞİMİZ ŞEY BUGÜN BAŞLAYABİLİR
Kardeşlerim, hepimizin “Bir gün yapacağım.” dediği bir iyilik vardır. Kur’an okumayı öğrenmek, bir akrabayı ziyaret etmek, borcu düzene koymak, bir özür dilemek, sağlığımızla ilgili randevu almak... Bazı işler için gerçekten uygun zamanı beklemeliyiz. Fakat kimi ertelemelerin adı tedbir değil, kaçıştır. Bir işe başlamak için kusursuz gün gelmesini beklersek hayat akıp gider.
Bugün küçük bir başlangıç seçelim. Özür için tek cümle, öğrenme için ilk sayfa, ibadet için bugünkü vakit, hasta ziyareti için bir telefon. Başlangıç küçük olabilir; samimi olduğu sürece yönümüzü değiştirir. Peygamberimizin sağlık ve boş vakit öğüdü de bize nimeti ancak büyük projelerle değerlendirebileceğimizi söylemiyor. Evimizdeki bir hakkı geciktirmemek de nimete şükürdür.
Vakit hakkında konuşurken yaşlı kardeşlerimizi “Artık geç.” diye ümitsizliğe itmeyelim. Gençlerimize de “Daha çok zamanın var.” diyerek güzel işleri erteletmeyelim. Her yaşın kendine uygun iyilik kapıları bulunur. Gücü azalan biri duasıyla, tecrübesiyle ve gönül almasıyla hayır yapabilir. Genç biri enerjisini ilme ve hizmete yöneltebilir. Yarın ne kadar vaktimiz olacağını bilmiyoruz; bugün elimizdeki imkânı biliyoruz.
Zaman bizim mülkümüz değil, bize verilmiş bir ömürdür. Onun içinde sevinç de yorgunluk da bulunur. Yorgun olduğumuz günü bütünüyle kayıp saymayalım; dinlenmek ve toparlanmak da sonraki iyilikler için gereklidir. Bir kayıp yaşadığımız günlerde kendimize ve birbirimize merhamet gösterelim. Asr sûresindeki sabır, böyle günlerde de birbirimizin elini bırakmamayı öğretir.
Aziz kardeşlerim, bugün bu camiden çıkarken saati daha sık kontrol etmeyi değil, yaşadığımız anı daha sorumlu kullanmayı öğrenelim. Zamana kızmak yerine hangi işi düzelteceğimizi düşünelim. Sağlık ve boş vaktin şükrünü bir iyiliğe dönüştürelim. Asr sûresinin dört kelimesini evimize taşıyalım: İman, yararlı amel, hak ve sabır. Geçen vakti geri getiremeyiz; fakat şimdi başlayan vakte doğru bir yön verebiliriz.
VAKTİ KORUMAK, İNSANLARIN VAKTİNE DE SAYGIDIR
Değerli müminler, kendi zamanımızı kıymetli bulup başkasınınkini kolayca harcayabiliyoruz. Verdiğimiz randevuya haber vermeden geç kalmak, başkasının emeğini bekletmek, bir çalışanın mesaisini kendi plansızlığımız yüzünden sürekli uzatmak da düşünülmesi gereken davranışlardır. Kur’an bize hakkı tavsiye ederken yalnız büyük sözlerden bahsetmez. Günlük düzende güvenilir olmak, söylediğimiz saatte bulunmak, yetişmeyeceksek önceden haber vermek de hakkaniyetin bir parçasıdır.
Bir iş yerinde toplantıya geç kalmanın bedeli yalnız bizim on dakikamız değildir; bekleyen herkesin zamanından pay alır. Evde çocuğa “Birazdan seninle konuşacağım.” deyip onu sürekli ertelemek de onun kalbinde iz bırakır. Bazen bir yaşlı aynı hikâyeyi tekrar anlatır ve biz acele ederiz. Fakat o hikâyeyi dinlemek, ona “Vaktimden sana yer açıyorum.” demenin bir yoludur. Her konuşma sonsuza kadar sürmez; dikkatle ayrılan kısa bir süre bile insana değer hissettirebilir.
Öte yandan kimsenin vaktimizi ölçüsüzce tüketmesine de izin vermek zorunda değiliz. İşimizi, ibadetimizi ve ailemizle geçireceğimiz zamanı korumak için nazik sınırlar koyabiliriz. “Şimdi bitirmem gereken bir işim var, sonra konuşalım.” demek çoğu zaman hem dürüst hem saygılıdır. Vakti korumak, insanlardan kaçmak değildir; ilişkilerimizi daha güvenilir bir düzene oturtmaktır.
GÜN İÇİNDE DURUP YÖNÜMÜZÜ SORALIM
Namaz vakitleri günü bölerek mümine bir hatırlatma sunar. Sabah yeni başlayan hayatı, öğle koşuşturma ortasında Rabbimizin huzurunu, akşam günün geçişini fark ettirir. Bu vakitleri yalnız takvim bildirimi olarak görmeyelim. Ezanı duyduğumuzda “Bugün neyin peşinde koştum?” diye bir an durmak bile kalbimizi toparlayabilir. Namazın kendisi de bu toparlanmanın ibadetidir. İşimiz varsa onu düzenleyelim; ibadeti hep kalan boşluğa değil, hayatın gerçek yerine koyalım.
Birçok insan düzen kurmaya çalışırken ilk aksaklıkta vazgeçer. Oysa bir gün planımıza uymadı diye bütün hafta boşa gitmiş değildir. Hastalık, misafir, çocukların ihtiyacı ve beklenmedik işler olur. Vakti değerlendirmek kusursuz bir çizelgeye köle olmak değil, öncelikleri her yeni günde yeniden hatırlamaktır. Peygamberimizin sağlık ve boş vakit hadisi de bunu canlı tutar: İmkânın farkına var, sonra gücün yettiği iyiliğe yönel.
Bir genç ders çalışmak için bütün gününü boşaltamadığında kendini başarısız sanmasın. Önce gerçekçi bir zaman dilimi seçsin, dikkatini dağıtan şeyi azaltsın, anlamadığı yerde yardım istesin. Bir anne günün sonunda yalnız yarım saat dinlenebilmişse kendini suçlamasın; dinlenmek de yükünü taşıyabilmesi için bir ihtiyaçtır. Bir çalışan “Üretken değilim.” diye ailesine hiç bakmadan daha fazla mesaiye yönelmesin. İnsan, yalnız yapılacak işlerin listesi değildir.
GEÇEN YILLARA BAKARKEN UMUDU KORUYALIM
Bazen “Keşke daha önce başlasaydım.” diye geçmiş yıllara üzülürüz. Bu pişmanlık bizi iyiliğe yöneltiyorsa faydalı olabilir. Fakat “Artık çok geç.” diyerek elimize verilmiş bugünü de bırakıyorsak aldanma devam eder. İlim öğrenmenin, helâllik istemenin, namaza dönmenin, bir bağı onarmanın başlangıcı yaşa bağlı değildir. Dün yapamadığımızın hesabını bugün dürüstçe verelim; ama bugünü de dünün gölgesinde kaybetmeyelim.
Vefat etmiş bir yakınımızla ilgili “Daha çok vakit ayırmalıydım.” diye içimiz sızlıyorsa bu acıyı inkâr etmeyelim. Onun için dua edelim, varsa yerine getirebileceğimiz bir hakkı yerine getirelim, hayatta olan yakınlarımızla ilişkimizi iyileştirelim. Giden zamanı geri getiremeyiz, fakat pişmanlıktan merhametli bir karar çıkarabiliriz. Bu, acıyı küçültmez; bize onunla yaşarken iyiliği sürdürme yolu açar.
Asr sûresinin “Birbirine hakkı ve sabrı tavsiye edenler” sözü burada da önemlidir. Tek başımıza her zaman güçlü olamayız. Bazen bir dostun “Bugün birlikte başlayalım.” demesi gerekir. Bir hastayı sırayla ziyaret etmek, bir aileye dönüşümlü yemek götürmek, bir gence ders çalışacak sakin yer açmak da vaktin ortak bir iyiliğe dönüşmesidir. Birbirimizi yalnız hızlandırmayalım; zor günlerde birbirimize sabır da verelim.
Şimdi kendi günümüz için somut bir ölçü belirleyelim. Bir vakit namazını daha dikkatli koruyalım, bir yakınımıza kesintisiz kısa bir zaman ayıralım, bizi amaçsız oyalayan alışkanlığı azaltalım. Üçünü bir günde kusursuz yapamasak da yeniden deneyelim. Zaman, panikle tutulacak bir şey değildir; iman, hak ve sabırla değerlendirilecek bir emanettir. Rabbimiz yarın yine gün doğurursa, dünün dersini o yeni güne taşıyalım.
Bir haftanın sonunda kendimize hesap sorarken yalnız yapılmayanları yazmayalım. Bir kırgınlığı büyütmediğimiz anı, hasta birine ayırdığımız zamanı, sözümüzü tuttuğumuz bir günü de görelim. Şükür insanı tembelleştirmez; doğru yönde devam etmek için kalbine kuvvet verir. Eksik kalan işleri ise kendimizi hor görmeden, gerçekçi bir sıraya koyalım.
Her birimizin çalışma şartı ve gücü farklıdır. Ağır bakım yükü taşıyan kişiyle vakti serbest olanı aynı cetvelle ölçmeyelim. Rabbimizin bize verdiği gün içinde elimizden geleni yapalım; başkalarının taşıdığı görünmeyen yükleri de hesaba katalım. Böylece zaman üzerine konuşmamız başkasını sıkıştıran bir baskıya değil, birbirimizi destekleyen bir şefkate dönüşür.
GECE İLE GÜNDÜZ BİRBİRİNİN DEVAMIDIR
Rabbimiz şöyle buyurur:
وَهُوَ الَّذٖي جَعَلَ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ خِلْفَةً لِمَنْ اَرَادَ اَنْ يَذَّكَّرَ اَوْ اَرَادَ شُكُوراً
“O, öğüt almak isteyen ve çok şükredici olmayı dileyen kimseler için geceyi ve gündüzü birbiri ardınca getirendir.” (Furkân, 25/62.)
Kardeşlerim, gece ve gündüzün ardı ardına gelmesi bize yeniden başlama imkânı da hatırlatır. Bir gün öfkemize yenildiysek ertesi gün özür dileyebiliriz. Bir gün işlerimizi ertelediysek yeni gün için küçük bir düzen kurabiliriz. Elbette geçen günün kul hakkı varsa yalnız “Yeni sayfa açıyorum.” demek yetmez; onu telafi etmeliyiz. Fakat hatadan sonra umutsuzca yerimizde kalmak da doğru değildir. Gece dinlenirken dünü düşünelim, sabah uyandığımızda bildiğimiz iyiliğe yönelerek başlayalım.
Bu ayet şükür için bize büyük olaylar beklememeyi de öğretir. Bir gün daha yaşamak, sevdiklerimizin sesini duymak, helâl bir iş yapabilmek, yorgunken dinlenebilmek nimettir. Hayatımızdaki güçlükleri küçümsemeyelim; sıkıntı yaşayan kardeşimize “Şükret, geçer.” diyerek acısını susturmayalım. Şükür, insanın derdi yokmuş gibi davranması değildir. Dertle birlikte elinde kalan imkânı görmesi ve mümkünse onu iyiliğe yöneltmesidir.
AİLEMİZE VERDİĞİMİZ ZAMANIN HESABI
Bir çocuk “Benimle oynar mısın?” dediğinde çok meşgul olabiliriz. Her isteğe o anda cevap veremeyiz; ancak sürekli “Sonra.” diyorsak bir gün çocuğun artık sormadığını fark edebiliriz. Zaman ayırmak her defasında pahalı bir etkinlik demek değildir. Sofrada onu dinlemek, birlikte kısa bir yürüyüşe çıkmak, bir kitabı paylaşmak yeterli olabilir. Evdeki insanlar yalnız giderlerin karşılanmasına değil, birbirlerinin varlığına da ihtiyaç duyar.
Yaşlı anne babamız için de aynı şey geçerlidir. Telefonla konuşurken aceleyle “İyisiniz değil mi?” deyip cevabı gerçekten dinlemiyorsak zaman ayırmış sayılmayabiliriz. Bazen bir yaşlı aynı soruyu tekrar eder; bizim sabrımız orada sınanır. Bir gün biz de başkasının vaktine ihtiyaç duyabiliriz. Saygı, yalnız güzel hitapta değil, konuşmanın sonuna kadar yanında kalabilmektir.
Fakat ailemizle ilgilenmek, kendimizi bütünüyle tüketmemiz gerektiği anlamına gelmez. Bakıma muhtaç bir yakına yalnız bir kişinin bakması gerekiyorsa diğer aile fertleri de yükü paylaşmanın yolunu arasın. Dinlenme zamanı hakkını yalnız kendimiz için değil, aynı evdeki herkes için düşünelim. Birinin vakti sürekli bölünürken ötekinin vakti daima korunuyorsa adalet eksik kalır. Asr sûresinin hakkı tavsiye eden dili, evin iş bölümünde de duyulmalıdır.
Kardeşlerim, zamanın hesabı yalnız “Kaç saat çalıştım?” sorusundan ibaret değildir. “Kaç kişinin hakkını geciktirmedim, kaç kişiyi dinledim, Rabbimin huzurunda ne zaman durdum?” sorularını da kapsar. Bir gün çok iş yetiştirip ailemizde bir kırgınlık bıraktıysak o günün değerlendirmesini dürüstçe yapalım. Sonra kırgınlığı onaralım. Vakit bizi geriye götürmez; ama onarım için yeni bir an verebilir.
Bu akşam gün batarken bütün hayatımızı bir gecede değiştiremeyeceğimizi bilelim. Yine de yeni güne küçük bir niyetle hazırlanabiliriz: Ertelediğimiz bir doğru sözü söylemek, kaçtığımız bir özrü dilemek, namaz vaktini düzene koymak, bir yakınımıza gerçekten kulak vermek. Rabbimizin gecenin ardından gündüzü getirmesi, her şeye rağmen iyilik için kapı açar. O kapıdan yürümek bize düşer.
Bir de vaktimizin başkalarıyla ortak olduğunu düşünelim. Bir hastanın sıra beklerken duyduğu kaygı, bir çalışanın geç kalan ücret yüzünden bozulan planı, bir çocuğun verilmiş bir sözü bekleyişi bizim takvimimizde görünmeyebilir. Oysa onların zamanına saygı göstermek hakkı gözetmektir. Yetişemeyeceksek haber verelim, geciken bir borç varsa açıklıkla konuşalım, çocuğa verdiğimiz sözü önemseyelim. Vakit Allah’ın emaneti olduğu kadar insanlar arasında güvenin de ölçüsüdür.
Bugünden itibaren boş vakit gördüğümüzde hemen yeni bir iş yüklemek zorunda da değiliz. Bazen dinlenmek, bir yakını sessizce dinlemek veya Allah’ın nimetleri üzerine düşünmek o vaktin doğru kullanımıdır. Önemli olan, günün yönünü yalnız alışkanlıklara ve başkalarının beklentilerine bırakmamaktır.
DUA
Allah’ım! Bize verdiğin ömrü hayırlı işlerle değerlendirmeyi nasip eyle. Vaktimizi boş öfkeye, kırıcı söze ve amaçsız meşguliyete kaptırmaktan koru. Sağlığımızın ve imkânlarımızın şükrünü davranışımızla gösterebilmeyi öğret. Hastalarımıza şifa, onlara bakanlara sabır ve güç ver.
Yâ Rabbi! Namazımıza, Kur’an’a, ailemize ve helâl işimize zaman ayıracak bir düzen kurmayı kolaylaştır. Çocuklarımızın büyümesini seyretmekle yetinmeyip onlarla konuşmayı, anne babamız hayattayken gönüllerini almayı, dostlarımızı kaybetmeden hâllerini sormayı nasip eyle. Yarın diyerek ertelediğimiz bir hakkı bugün teslim etmeye cesaret ver.
Rabbimiz! İşini kaybetmiş olana yeni bir kapı, ağır yük taşıyana dinlenme, yalnız olana hayırlı dostlar ihsan eyle. Gençlerimizi vaktin kıymetini bilmeye yönelt; onları kendilerini değersiz hissettiren acele yarışlardan koru. Yaşlılarımıza huzur ve faydalı olma sevinci ver. Her yaşta ve her hâlde Sana yaklaşacak bir yol bulmayı nasip eyle.
Allah’ım! Bizi hakkı ve sabrı birbirine öğreten bir ümmet eyle. Günlerimizdeki eksikleri tövbe ve telafi ile düzeltmeyi, yeni günleri şükürle karşılamayı, son nefesimize kadar Kur’an ve sünnetin yolunda yaşamayı nasip eyle. Âmin, yâ Rabbe’l-âlemîn.
KAYNAKLAR
Diyanet İşleri Başkanlığı, Hadislerle İslâm, 1. cilt, “Zaman: Varlığın Nabzı”, s. 323–336. Ayet ve hadislerin kaynakları metinde belirtilmiştir. Günlük hayat örnekleri ve dua bu vaaz için hazırlanmıştır.
Diyanet — Hadislerle İslâm, 1. cilt, 323. sayfa · Diyanet — Kur’an, meal ve tefsir
