Sünnet: Nebevî Kılavuz

Hamd, bize doğru yolu gösteren ve o yolu yaşayarak öğreten bir elçi gönderen Yüce Allah’a mahsustur. Salât ve selâm, ibadetinde, ailesinde, sözünde ve merhametinde ümmetine güzel örnek olan Sevgili Peygamberimiz Hz. Muhammed Mustafa’ya, onun ailesine, ashâbına ve izinden yürüyen bütün müminlere olsun.

Aziz kardeşlerim! Bir insanı sevdiğimizde onun hakkında konuşmaktan hoşlanır, hatırasına değer veririz. Fakat sevginin bir başka yönü de vardır: Sevdiğimizin öğüdüne kulak vermek, bize gösterdiği doğruyu önemsemek. Peygamberimizi sevdiğimizi söylüyoruz; onun adı anıldığında salavat getiriyoruz. Şimdi gönlümüzü incitmeden kendimize soralım: Onun güzel örnekliğini evimizde, işimizde ve konuşmalarımızda ne kadar yaşatıyoruz?

Sünnet, Resûlullah’ın sözleriyle, davranışlarıyla ve onaylarıyla bize öğrettiği nebevî yoldur. Kur’an’ın hayata nasıl taşınacağını onun örnekliğinden öğreniriz. Bu yolun içinde namaz da vardır, merhamet de; doğruluk da vardır, aile sorumluluğu da. Peygamberimizi yalnız geçmişte anlatılan bir hatıra olarak tanımayalım. Onun rehberliğinin bugün hangi kararımıza, hangi alışkanlığımıza ve hangi ilişkimize dokunması gerektiğini birlikte düşünelim.

SEVGİ, İZİNDEN YÜRÜMEYE ÇAĞIRIR

Rabbimiz buyuruyor:

قُلْ إِن كُنتُمْ تُحِبُّونَ ٱللَّهَ فَٱتَّبِعُونِى يُحْبِبْكُمُ ٱللَّهُ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ ۗ وَٱللَّهُ غَفُورٌۭ رَّحِيمٌۭ

“De ki: Eğer Allah’ı seviyorsanız bana uyun ki Allah da sizi sevsin ve günahlarınızı bağışlasın. Allah çok bağışlayandır, çok merhamet edendir.” (Âl-i İmrân, 3/31.)

Kardeşlerim, ayet sevgiyi bir yürüyüşe çağırıyor. Allah’ı sevdiğini söyleyen insanın önünde Peygamberimizin örnekliği vardır. Onu izlemek, bu sevginin hayatımızda karşılık bulmasını sağlar. Bir ayetin ve bir hadisin işimize gelen kısmıyla yetinmeyelim. İbadetlerimizi öğrenirken insanlara davranışımızı da düzeltelim. Kur’an’ın emrini Peygamberimizin nasıl yaşadığını gördükçe, sevgimiz yalnız sözde kalmaz; ahlâkımızın içine yerleşir.

Bir insan salavat getirirken eşine kaba davranıyorsa, Peygamber sevgisiyle günlük tavrı arasındaki mesafeyi düşünmelidir. Sünnetten söz ederken işçinin hakkını geciktiriyorsa, öğrendiği yolu kendi kazancına da taşımalıdır. Bunları başkasını suçlamak için söylemiyoruz; hepimizin kendi payına bir muhasebesi var. Sevdiğimiz Peygamberin örneği bize yalnız güzel anlar yaşatmaz, yanlışımızdan dönmek için de güç verir.

Gençlerimize Peygamberimizi tanıtırken yalnız bir listede yapmaları gerekenleri saymayalım. Onun insanların hâlini nasıl gözettiğini, soruları nasıl dinlediğini ve doğruyu nasıl anlattığını gösterelim. Öğrettiklerimiz güvenilir kaynaklara dayansın. Çocuğumuz, bir sünneti öğrenirken aynı zamanda kendisine merhametle davranıldığını görsün. Böylece Peygamber sevgisi, baskıyla hatırlanan bir söz değil, gönülde güven ve iyilik uyandıran bir bağ hâline gelebilir.

Bu sevgi kusursuzluk iddiası değildir. Hata yapabilir, bir öğüdü uygulamakta zorlanabiliriz. Önemli olan eksiklerimizi görüp yolu terk etmeden düzeltmeye çalışmaktır. Bir sünneti bilmediğimiz için utanıp uzaklaşmayalım; öğrenelim. Bildiğimizi ihmal ediyorsak yeni bir başlangıç yapalım. Allah’ın rahmetini umarak yürürken gayretimizi de canlı tutalım. Resûlullah’ı sevmek, onun adını anmanın yanında onun öğüdüne hayatımızda yer açmaktır.

EN GÜZEL REHBERLİĞİN KAPISI

Câbir b. Abdullah, Peygamberimizin hutbesinde şu sözleri söylediğini nakleder:

إِنَّ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتَابُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَأَحْسَنَ الْهَدْيِ هَدْيُ مُحَمَّدٍ.

“Sözün en güzeli Allah’ın kitabıdır. Rehberliğin en güzeli ise Muhammed’in rehberliğidir.” (Ahmed b. Hanbel, Müsned, III, 320, HM14484; Diyanet, Hadislerle İslâm, I, 411.)

Bu cümlede Kur’an ile Peygamberimizin örnekliği yan yana duruyor. Rabbimizin kitabı bize yolu bildiriyor; elçisi o yolun yaşanan hayatta nasıl görünür olacağını öğretiyor. Namazı nasıl kılacağımızı, haccı nasıl yapacağımızı, birçok ibadetin uygulanışını onun öğrettiği biçimde öğreniyoruz. Aynı zamanda bir komşuya, çocuğa, misafire ve ihtiyaç sahibine nasıl yaklaşacağımız konusunda da onun rehberliğine başvuruyoruz.

Hz. Âişe’ye Peygamberimizin ahlâkı sorulduğunda, onun ahlâkının Kur’an olduğunu söylemişti. (Müslim, Müsâfirîn, 139, M1739.) Kardeşlerim, bu açıklama bize yaşanan bir tefsir gösteriyor. Kur’an’ın doğruluğu onun sözünde, merhameti onun davranışında, adaleti onun hükmünde görünüyordu. Biz de bir ayeti öğrendiğimizde o ayetin davranışımızda nasıl yer bulacağını düşünelim. Peygamberimizin hayatını okumak, kitabımızla hayatımız arasındaki bağı güçlendirsin.

Bir meselede sadece “Ben böyle uygun gördüm.” demekle yetinmeyelim. Dinî bir sorumluluk söz konusuysa güvenilir kaynaklara bakalım, ehil kişilere danışalım. İnsanların farklı sözleri içinde şaşırdığımızda Resûlullah’ın sahih örnekliğine dönmek bizi sağlam bir öğrenme yoluna taşır. Fakat onun adına söylenen her cümleyi de sorgulamadan kabul etmeyelim. Sünneti önemsemek, sünnetin doğru aktarılmasına önem vermeyi de gerektirir.

Dinimizi yeni öğrenen birine yol gösterirken önce temel sorumlulukları açıklayalım. Her ayrıntıyı aynı ağırlıkta ve aynı anda anlatmak kişiyi yorabilir. Farz, haram, sünnet ve günlük alışkanlıklar arasındaki farkları güvenilir biçimde öğrenmesine yardım edelim. Bilmediğimiz ayrıntıda tahmin yürütmeyelim. İyi rehberlik, insanı bilgi altında ezmeden, doğruya adım adım yaklaştırır. Peygamberimizin öğretme yolunda insanın hâlini gözeten bir incelik vardır.

PEYGAMBERİN ÖĞÜDÜNE GÖNÜL AÇMAK

Ebû Hüreyre’nin naklettiği hadiste Resûlullah şöyle buyurur:

مَنْ أَطَاعَنِى فَقَدْ أَطَاعَ اللَّهَ، وَمَنْ عَصَانِى فَقَدْ عَصَى اللَّهَ...

“Bana itaat eden Allah’a itaat etmiştir. Bana isyan eden de Allah’a isyan etmiştir...” (Müslim, İmâre, 33, M4749; Diyanet, Hadislerle İslâm, I, 412.)

Aziz müminler, Peygamberimizin rehberliği yalnız hoşumuza giden öğütlerden oluşmaz. Bazen bizi bir alışkanlıktan vazgeçmeye, hak sahibine dönmeye ve nefsimizin istediğini sınırlandırmaya çağırır. Bir emanet konusunda dürüst olmak kazancımızı azaltabilir; incittiğimiz birine özür dilemek gururumuza ağır gelebilir. Fakat kulluk, doğruyu sadece rahat olduğumuz anlarda seçmek değildir. Resûlullah’a bağlılık, onun öğüdünü zorlandığımız yerde de ciddiye almaktır.

Bu bağlılığı anlatırken insanlara kendi kişisel taleplerimizi Peygamberimizin emri gibi sunmayalım. Bir aile büyüğünün tercihi, bir topluluğun alışkanlığı veya bir öğreticinin şahsî yöntemi kendiliğinden sünnet olmaz. Kaynağı ve niteliği belli olmayan uygulamaları kesin dinî sorumluluk gibi yaymayalım. Allah’a ve Resûlüne itaat çağrısının arkasına kendi çıkarımızı saklamamak, bu hadisin üzerimize yüklediği sorumluluklardan biridir.

Bir gencin sünnet hakkında sorduğu soruyu küçümsemeyelim. “Böyle yap, nedenini sorma.” demek her zaman öğrenmeyi sağlamaz. Hikmetini anlatabildiğimiz yerde anlatalım; bilmediğimiz yerde güvenilir kaynaklara beraber bakalım. İbadetin şekli kadar niyetini ve ahlâkını da öğrenmesine yardım edelim. Soru sormak isteyen gönül, doğru bir açıklamayla ve güvenli bir ilişkiyle beslenirse öğrenme bağı kuvvetlenir.

Bazen kendimizi sadece başkalarının eksiklerini düzeltmekle meşgul buluyoruz. Oysa önce kendi sözümüze, davranışımıza ve sorumluluğumuza bakmalıyız. Bir sünneti uygulayan kardeşimize saygı gösterirken henüz öğrenemeyen kardeşimizi hor görmeyelim. Peygamberimizin yolunu yaşatmak, kendimizi üstün görmek için bir fırsat değildir. Hepimiz öğrenmeye ve rahmete muhtacız. Güzel örnek, iddia edilen üstünlükten daha çok öğretir.

EMRE UYMAK VE YANLIŞTAN UZAK DURMAK

Resûlullah şöyle buyurur:

مَا أَمَرْتُكُمْ بِهِ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَيْتُكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا.

“Size ne emrettimse onu alıp uygulayın; neyi yasakladıysam ondan sakının.” (İbn Mâce, Sünnet, 1, İM1; Diyanet, Hadislerle İslâm, I, 412.)

Bu öğüt bize dinî hayatın iki yönünü hatırlatır: İyiliğe yönelmek ve kötülükten uzaklaşmak. Bir ibadeti yaparken haksız kazancı sürdürmek, güzel söz söyleyip gizlice iftira yaymak, sünneti konuşurken başkasının hakkını incitmek bizi muhasebeye çağırır. İyiliklerimizi artırırken bildiğimiz yanlışları düzeltmeyi de ihmal etmeyelim. Peygamberimizin rehberliğini parçalar hâlinde değil, hayatımızı kuşatan bir yol olarak düşünelim.

Her emrin nasıl uygulanacağını güvenilir bilgiyle öğreniriz. Hasta olanın, yolcunun ve güçlük içinde bulunanın durumu, ibadetlerin uygulanışında meşru kolaylıklar gerektirebilir. Dinimizin tanıdığı bu kolaylıkları saklamayalım. Bir kişinin gücünü bilmeden onu ağır yükler altında bırakmayalım. İtaati anlatırken Allah’ın ve Resûlünün öğrettiği merhameti ve ölçüyü de koruyalım. Kolaylığı kendi keyfimize göre üretmeyelim; doğru kaynaktan öğrenelim.

Günlük hayatımızda bu öğüdü nerede yaşayabiliriz? Birinin izni olmadan özel bilgisini yaymaktan kaçınabiliriz. Bir borcu zamanında ödemek için düzen kurabiliriz. Haksız yere öfkelendiğimizde sözümüzü geri alabiliriz. İşimizi sağlam yapabilir, komşumuzun huzurunu gözetebiliriz. Her biri, doğruluk ve emanet konusunda öğrendiğimiz nebevî öğütlerin hayattaki karşılığıdır. Büyük cümleleri, küçük ama gerçek davranışlarla taşıyalım.

İnsan bazen yaptığı yanlışı çevresinin alışkanlığıyla savunur: “Herkes böyle yapıyor.” der. Fakat çoğunluğun yaptığı her şey doğru değildir. Resûlullah’ın örnekliğini önemseyen kişi, kendi grubunda da hakkı gözetmeye çalışır. Bunu yaparken kırıcı bir dil kullanmak zorunda değiliz. Sakin bir açıklamayla yanlış işe katılmayabilir, gerekli yerde güvenilir bir danışmanlığa başvurabiliriz. Sünnet, toplum içinde doğruyu koruma cesaretimizi de beslesin.

ÖLÇÜYÜ KAYBETMEDEN KULLUK ETMEK

Hadislerle İslâm’ın Sünnet bölümünde, ibadeti artırmak isterken kendi hayatlarını aşırı kısıtlamayı düşünen insanların örneği de anlatılır. Resûlullah, kendi ibadetinde oruç tuttuğunu ve kimi günler tutmadığını, namaz kıldığını ve uyuduğunu, aile hayatı sürdürdüğünü bildirerek ölçüsüz bir yola sapmayı uygun görmemiştir. (Buhârî, Nikâh, 1, B5063; Müslim, Nikâh, 5, M3403.)

Kardeşlerim, Peygamberimizin bu öğretisi, kulluğu hayatın sorumluluklarıyla birlikte düşünmemizi sağlar. Ailesini ihmal ederek, bedenini gereksiz yere yıpratarak veya çevresinin hakkını gözetmeyerek yapılan bir gayretin eksikleri vardır. Farzlarımızı koruyalım; ardından sürdürebileceğimiz gönüllü ibadetlerle Rabbimize yaklaşalım. Herkesin sağlık durumu, bakım yükü ve çalışma şartı aynı değildir. Başkasının yapabildiğini kendi hayatımıza aynen taşımaya çalışırken ölçüyü kaybetmeyelim.

Bir anne küçük çocuğuna bakarken, bir baba geçimini sağlamak için çalışırken, bir evlât yaşlı yakınının ihtiyacını karşılarken yorulabilir. Bu sorumlulukları ibadetten tamamen ayrı ve değersiz görmeyelim. Doğru niyetle, helâl ölçüler içinde yapılan hizmetin kulluk hayatımızda bir yeri vardır. Bunun yanında dinin belirlediği ibadetleri de ihmal etmeyelim. Hayatın farklı görevlerini birbirine düşman gibi göstermeden, her birine uygun bir düzen kurmaya çalışalım.

Genç bir insan dini yaşamaya yeni başladığında bazen bir anda çok fazla şeyi üstlenir. Sonra yorulup bütünüyle uzaklaşabilir. Ona iyi bir başlangıç için sürdürülebilir bir yol gösterelim. Önce temel sorumluluklarını öğrenip düzenli uygulamasına yardım edelim; sonra imkânı ölçüsünde güzel alışkanlıklar edinsin. Gayretini küçümsemeyelim, ama kendi sınırlarını yok saymasına da alkış tutmayalım. Peygamberimizin rehberliğinde sebat kadar denge de vardır.

Sünnetin bu yönünü hatırlamak aile içindeki huzura da yardım eder. Bir ibadete vakit ayırırken evdeki işi hep aynı kişiye bırakmayalım. Bir yakınımızın öğrenmesi veya dinlenmesi için biz de sorumluluk üstlenelim. Dinî hayatımızın ailemizde hangi duyguyu oluşturduğuna bakalım: Yanımızda güven, merhamet ve paylaşma artıyor mu? Ne kadar ibadet ettiğimiz kadar, ibadetten sonra nasıl davrandığımızı da düşünelim.

BİRLEŞTİREN NEBEVÎ YOLA TUTUNMAK

İrbâd b. Sâriye, Peygamberimizin gönülleri etkileyen bir konuşmasının ardından kendilerine şu tavsiyelerde bulunduğunu anlatır:

أُوصِيكُمْ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ وَإِنْ عَبْدٌ حَبَشِيٌّ فَإِنَّهُ مَنْ يَعِشْ مِنْكُمْ يَرَى اخْتِلاَفًا كَثِيرًا وَإِيَّاكُمْ وَمُحْدَثَاتِ الْأُمُورِ فَإِنَّهَا ضَلاَلَةٌ فَمَنْ أَدْرَكَ ذَلِكَ مِنْكُمْ فَعَلَيْهِ بِسُنَّتِى وَسُنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ الْمَهْدِيِّينَ عَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ.

“Size Allah’a karşı sorumluluk bilinci taşımayı, dinleyip itaat etmeyi tavsiye ederim; başınızdaki Habeşli bir köle olsa bile. Sizden yaşayanlar pek çok ihtilaf görecektir. Sonradan ortaya çıkarılan sapkın işlerden sakının. Bunlarla karşılaşan, benim sünnetime ve doğru yola yönelmiş râşid halifelerin sünnetine sımsıkı sarılsın.” (Tirmizî, İlim, 16, T2676; Ebû Dâvûd, Sünnet, 5, D4607; Diyanet, Hadislerle İslâm, I, 412.)

Bu tavsiye farklı sözler ve ihtilaflar içinde sağlam rehberliğe tutunmayı öğretir. Dinleme ve itaat çağrısı, bir insanın sınırsız yetki sahibi olduğu veya haksızlığının dinî bir görev hâline geldiği anlamına gelmez. İtaatin meşru sınırlarını güvenilir dinî bilgiden öğreniriz. Buradaki öğüt, ümmetin düzenini ve ortak istikametini gözeten bir sorumluluk taşır. Onu kişisel baskının bahanesine dönüştürmeyelim.

Din adına ortaya çıkarılan uygulamaları da dikkatle değerlendirelim. Sonradan kullanılan her araç veya günlük yenilik, sırf yeni olduğu için dinî sapma sayılmaz. Telefonla bir ders dinlemek, bir kitabı yeni baskısıyla okumak veya öğretimde yeni bir imkândan yararlanmak başka bir şeydir; kaynağı olmayan bir uygulamayı dinin zorunlu parçası diye sunmak başka bir şeydir. Bu ayrımları ehil açıklamalardan öğrenelim; aceleci etiketlerle kardeşliğimizi zedelemeyelim.

Sünnete sarılma çağrısı, birbirimiz üzerinde üstünlük kurmak için kullanılmasın. İlmî açıklama gerektiren farklılıklarda alay ve hakaret diline başvurmayalım. Temel sorumluluklarımızı öğrenirken uygulama ayrıntılarının güvenilir ilim geleneğinde nasıl ele alındığına bakalım. Bir kardeşimizin bazı konularda farklı bir görüşü takip etmesi, onu hemen kötü niyetli saymamıza sebep olmasın. Hakikati araştırırken adaleti ve edebi de koruyalım.

Öğrendiğimiz rivayeti doğru tanımak

Aziz kardeşlerim! Sünnete bağlı olmak isteyen bir gönül, Peygamberimize nispet edilen sözün doğruluğunu da önemser. Hadis, Resûlullah’a ait söz, davranış ve onayları bize ulaştıran rivayetler için kullanılan bir kavramdır. Bu rivayetlerin nasıl taşındığını, kaynaklarını ve güvenilirliğini araştıran ilim büyük bir emekle gelişmiştir. Biz bu emekten yararlanırken her duyduğumuz cümleyi aynı derecede güvenilir sanmayalım. Kaynağı belli olmayan bir sözü, sırf güzel olduğu için Peygamberimizin sözü diye paylaşmayalım.

Bir örneği öğrenirken hangi bağlamda söylendiğine de bakalım. İnsan bazen kendi alışkanlığını dinin emri gibi anlatabilir; bazen de bir hadisi, ilgisi olmayan bir tartışmanın içine taşıyabilir. Böyle durumlarda güvenilir bir açıklamaya başvurmak gerekir. Sünneti yaşatmak isteyen kişi, onu doğru öğrenmek için de gayret eder. Bizim güzel niyetimiz, aktardığımız her bilginin kendiliğinden doğru olduğu anlamına gelmez. Emanete saygı, niyetimizin yanında dikkatimizin de bulunmasını ister.

Meselâ namazın bir uygulamasını ilk kez öğrenen kardeşimiz, yıllardır bildiği bir davranıştan farklı bir örnekle karşılaşabilir. Hemen kendisinin veya başkasının ibadetini geçersiz saymasın. Konuyu bilen bir öğreticiye sorsun, farklı uygulamaların kaynaklarda nasıl yer aldığını öğrensin. Bir müminin ibadetine duyduğu hassasiyet güzeldir; o hassasiyetin aceleci suçlamaya dönüşmesi ise gönülleri incitebilir. Öğrenmek, hem uygulamamızı hem üslûbumuzu düzeltme imkânı versin.

Peygamberimizin sevgisini çocuklarımıza taşırken onun hayatının güvenilir örneklerinden yararlanalım. Etkileyici olsun diye yaşanmamış olaylar eklemeyelim, kaynaklarda bulunmayan konuşmalar uydurmayalım. Onun gerçek merhameti ve güzel ahlâkı, anlatılmaya yeterince kıymetlidir. Çocuğumuz bir örneği dinledikten sonra bizim davranışımızda da benzer bir güzellik görebilsin. Öğrettiğimiz vefayı bir yakınımızı arayarak, anlattığımız merhameti evde sabır göstererek birlikte yaşayalım.

Böylece sünnetle ilişkimiz, yalnız ne bildiğimizi söylediğimiz bir alan olmaktan çıkar. Doğruyu araştırma gayretimize, insanları gözeten dilimize ve günlük davranışımıza yerleşir. Bir hadisi öğrenirken kalbimize “Bu öğüt benden neyi değiştirmemi istiyor?” sorusu da gelsin. Bilginin doğru olması kadar, onu doğru niyetle taşıyıp güzelce yaşamak da bizim sorumluluğumuzdur. Rabbimiz Peygamberimizi tanıma gayretimizi samimiyetle ve güzel ahlâkla bereketlendirsin.

RESÛLULLAH’IN ÖRNEĞİ EVİMİZDE GÖRÜNSÜN

Yüce Rabbimiz şöyle buyurur:

لَّقَدْ كَانَ لَكُمْ فِى رَسُولِ ٱللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌۭ لِّمَن كَانَ يَرْجُوا۟ ٱللَّهَ وَٱلْيَوْمَ ٱلْءَاخِرَ وَذَكَرَ ٱللَّهَ كَثِيرًۭا

“Andolsun, Allah’ın Resûlünde sizin için; Allah’a ve âhiret gününe kavuşmayı uman ve Allah’ı çok anan kimseler için güzel bir örnek vardır.” (Ahzâb, 33/21.)

Aziz müminler, güzel örnek bazen bir namazın doğru kılınışında, bazen bir insanın derdine ayrılan vakitte, bazen de öfke sırasında korunan bir dilde görünür. Peygamberimizin örneğini öğrendikten sonra evimize yalnız yeni bilgi götürmeyelim; yeni bir davranış da götürelim. Eşimizin sözünü kesmeden dinlemek, çocuğumuzun sorusunu sabırla karşılamak, bir yakınımızı aramak ve ihmalle geciktirdiğimiz hakkı yerine getirmek bu davranışlardan olabilir.

Bu hafta ailemizle güvenilir bir kaynaktan kısa bir nebevî örnek okuyalım. Ardından “Biz bunun neresindeyiz?” diye düşünelim. Başkasının eksiklerini sıralamak yerine kendi sorumluluğumuzu seçelim. Bir ibadeti daha doğru öğrenebilir, bir konuşma alışkanlığımızı düzeltebilir, bir komşumuzun ihtiyacını fark edebiliriz. Herkesin küçük ama gerçek bir adımı, ailedeki ortak yönelişi güçlendirir.

Sünneti anlatırken kullandığımız dilin de sünnetin güzelliğine uygun olmasına dikkat edelim. Kırarak öğrettiğimiz bir bilgi, insanın gönlünde korkuyla kalabilir. Sevgiyle ve doğrulukla anlatılan örnek ise ona devam etme cesareti verebilir. Çocukların ve gençlerin camiyle ilişkisini koruyalım. Sorularından rahatsız olmak yerine güvenilir cevap arayışlarına eşlik edelim. Peygamberimizi sevdirirken onların kişiliğini ve öğrenme arzusunu incitmeyelim.

Şimdi evimize dönerken onun adını anmaya devam edelim; fakat bunun yanında bir öğüdünü yaşamaya niyet edelim. Salavatımızın ardından güzel sözümüz, öğrendiğimiz hadisin ardından dürüst davranışımız, ibadetimizin ardından merhametimiz artsın. Peygamberimizin yolu, hayatımızda iyilik için yürüdüğümüz adımlarla görünür olur. Bu niyetimizde yardım ve sebat vermesi için Rabbimize yöneliyoruz.

NEBEVÎ YOLDA SEBAT DUASI

Allah’ım! Resûlünü doğru tanımayı, içtenlikle sevmeyi ve sünnetine sadakatle bağlanmayı bize nasip eyle. Ona getirdiğimiz salavatları, onun güzel örnekliğini yaşamaya vesile kıl. Sevgimizi yalnız sözde bırakma; doğruluğumuza, merhametimize, adaletimize ve kulluğumuza taşı. Bildiğimiz hâlde ihmal ettiğimiz sorumlulukları yerine getirmek için bize güç ver.

Rabbimiz! Kitabını ve Peygamberinin sahih öğretisini birlikte öğrenmeyi kolaylaştır. Din adına aslı olmayan sözler söylemekten, şahsî isteklerimizi sünnet diye sunmaktan ve kendi yanlışımıza dinî gerekçeler aramaktan bizi koru. Bilmediğimiz yerde güvenilir bilgiye başvurmayı, öğrendiğimiz yerde amel etmeyi, yanıldığımız yerde doğruya dönmeyi bize lütfeyle.

Allah’ım! Evlerimizde nebevî merhamet yaşansın. Eşlerimize vefa, çocuklarımıza şefkat, yaşlılarımıza hürmet ve komşularımıza iyi muamele gösteren kullarından eyle. İbadetlerimiz güzel ahlâkla meyve versin; bize emanet edilen hakları ihmal etmekten sakındır. İhtiyaç sahibinin, hastanın ve yalnız kalan kardeşimizin yükünü fark edecek bir gönül ver.

Rabbimiz! Gençlerimizi güvenilir öğreticilerle buluştur. Onların sorularını sabırla dinlemeyi, iman yolculuklarına sevgiyle eşlik etmeyi bize öğret. Ümmetimizi hakaret ve düşmanlık dilinden uzak tut. İhtilaflarımızda adaleti, öğrenmemizde tevazu ve ilişkilerimizde kardeşliği koru. Dinini yaşarken ölçüyü kaybetmekten, başkasını hor görmekten ve kendini yeterli saymaktan sana sığınırız.

Allah’ım! Bize farzlarımızı koruyan, hayırlı işlerde devamlılık gösteren ve Resûlünün yolundan ayrılmamaya gayret eden bir ömür nasip eyle. Hastalarımıza şifa, darda olanlara yardım, mazlumlara adalet ve bütün müminlere rahmet lütfeyle. Son nefesimizi imanla verdir; bizi Peygamberimizi seven ve onun öğüdüne sadakat gösteren kulların arasında haşreyle. Âmin.

Kaynaklar

Esas alınan konu: Diyanet İşleri Başkanlığı, Hadislerle İslâm, I, 411–424, “Sünnet: Nebevî Kılavuz”. Hadislerin Arapça lafızları eserin özgün metin sayfalarıyla kontrol edilmiştir; kullanılan rivayetlerin kaynakları ilgili alıntıların yanında belirtilmiştir.

Diyanet özgün hadis metni: I, 411.

Diyanet özgün hadis metni: I, 412.