Özenti: Kendine Yabancılaşma

Hamd, bizi akıl, irade ve insanlık haysiyetiyle yaratan Yüce Allah’a mahsustur. Salât ve selâm, kimliğini iman ve güzel ahlâkla taşıyan Sevgili Peygamberimiz Hz. Muhammed Mustafa’ya, onun ailesine, ashâbına ve yolundan yürüyen bütün müminlere olsun.

Muhterem kardeşlerim! Bir gencin kimi örnek aldığı hayatını etkiler. Konuşması, giyimi ve başarı anlayışı bazen takip ettiği insanların etrafında şekillenir. Aynı durum biz yetişkinler için de geçerlidir. Beğenilmek ve bir çevreye ait olmak isterken kendi ölçülerimizi fark etmeden geri plana itebiliriz. Özenti, bu yöneliş sorgusuz bir taklide dönüştüğünde insanı kendisinden uzaklaştırabilir.

Başkalarından öğrenmek, farklı kültürleri tanımak ve faydalı bilgi edinmek hayatımızı zenginleştirebilir. Bugün her yeniliğe kapanmayı değil, neyi hangi ölçüyle benimsediğimizi düşünmeyi öğreneceğiz. İmanımızı ve ahlâkımızı koruyarak dünyaya açık olabiliriz. Kendi kıymetimizi başkasının hayatını kopyalamaya bağlamak zorunda değiliz.

Örnek aldığımız insan bizi hangi yola çağırıyor?

عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) : “مَنْ تَشَبَّهَ بِقَوْمٍ فَهُوَ مِنْهُمْ.”

İbn Ömer’in naklettiğine göre, Resûlullah (sav) şöyle buyurmuştur: “Kim bir topluluğa benzemeye çalışırsa, o da onlardandır.” (D4031 Ebû Dâvûd, Libâs, 4)

وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِۦ عِلْمٌ إِنَّ ٱلسَّمْعَ وَٱلْبَصَرَ وَٱلْفُؤَادَ كُلُّ أُو۟لَٰٓئِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْـُٔولًا

Hakkında kesin bilgi sahibi olmadığın şeyin peşine düşme. Çünkü kulak, göz ve kalp, bunların hepsi ondan sorumludur (İsrâ 17/36)

Sıkıntılı geçen Mekke yıllarının ardından Müslümanlar, dinlerini serbestçe yaşayabilecekleri bir yurda kavuşmuşlardı. Hicret yurdu Medine, artık, Peygamberimize tâbi olanların yeni vatanıydı. Aynı zamanda bu şehir, “tevhid” akidesini kabul eden müminlerin, bu inancı hayatlarının her alanına nasıl tatbik edeceklerini öğrendikleri bir ilim yuvasıydı. Zira baskı dolu yılların ardından Peygamberimiz, kendisine inananlarla, Yüce Allah’ın dilediği gibi örnek bir toplum oluşturma fırsatı elde etmişti. Bu toplum, tüm hurafelerden, sapkın inançlardan arınmış, insanın yaratılışına uygun biçimde, bir olan Yaratan’ın rızasını arayan “Müslüman” toplumuydu. Bu yeni toplumda, İslâm inancıyla bağdaşmayan her türlü şey, yerini İslâmî olana bırakmalıydı.

Allah Resûlü, Medine’de, insanların iki farklı günde oyun ve eğlence düzenlediklerine tanık olmuş, sebebini sorduğunda bu iki günün câhiliye döneminden kalma bayram günleri olduğunu öğrenmişti. Aslında sonbahar ve ilkbaharda kutlanan Mihrican ve Nevruz isimli bu bayramlar, İranlılara ait dinî ve millî bayramlardı; ancak daha sonra çeşitli şekillerde diğer toplumlara da geçmişti. (Av3/341 Azîmâbâdî, Avnü’l- ma’bûd, III, 341; “Mihrican”, DİA, XXX, 38; “Nevruz”, DİA, XXIII, 60.) Dolayısıyla Peygamberimiz, başka bir inanç sistemine ait bu bayramların kutlanmasını hoş görmeyerek şöyle dedi: “Şüphesiz Allah sizin için o günleri onlardan daha hayırlı olan Kurban ve Fıtır (Ramazan) bayramlarıyla değiştirdi.” (D1134 Ebû Dâvûd, Salât, 239; N1557 Nesâî, Îdeyn, 1.)

İnsanlığa hak yolu göstermek için peygamberler gönderen (Nahl, 16/63; Hadîd, 57/25.) Yüce Allah, son peygamber olarak Hz. Muhammed’i seçmiştir. (Ahzâb, 33/40.) Hz. Nuh’a, Hz. İbrâhim’e, Hz. Musa’ya ve Hz. İsa’ya vahyettiği gibi ona da vahyetmiş, (Şûrâ, 42/13.) insanları karanlıktan aydınlığa çıkarması için (İbrâhîm, 14/1.) kendinden önceki kitapları tasdik eden, inananlara yol gösterici ve müjdeleyici olan Kur’ân-ı Kerîm’i ona vermişti. (Bakara, 2/97.) İlâhî kudret tarafından her türlü tehlikeye karşı korunmuş olan (vâkıa, 56/79.) bu son vahiy, ne tahrif edilen önceki ilâhî dinlere ne de sağlam bir asla dayanmayan diğer dinlere benziyordu. Tam aksine indirildiği toplumda hayatın her alanını kapsayacak köklü bir değişimi öngörüyordu.

Bir topluluğa benzeme uyarısını bağlamını ve dinî anlamını gözetmeden bütün ortak davranışlara yayamayız. Faydalı bir teknolojiyi kullanmak veya başka bir dil öğrenmekle bir inancın sembolünü dinî bağlılık niyetiyle benimsemek aynı mesele değildir. Bilmediğimiz hükümde ehil rehberliğe başvuralım; dış görünüşten insanların imanına kolayca hükmetmeyelim.

Bizim burada kendimize soracağımız soru, taklidin gönlümüzde neyi büyüttüğüdür. Bir insanın şöhreti bizi harama veya başkasının onurunu çiğnemeye çağırıyorsa mesafemizi koruruz. Güzel bir bilgi ve beceri varsa öğrenebiliriz. Beğenimiz, doğruyla yanlışı ayıran aklımızı susturmasın.

Peygamberimizin rehberliğini bütünlüğüyle öğrenelim

عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ (رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ) : أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) كَانَ يَسْدِلُ شَعَرَهُ، وَكَانَ الْمُشْرِكُونَ يَفْرُقُونَ رُءُوسَهُمْ. فَكَانَ أَهْلُ الْكِتَابِ يَسْدِلُونَ رُءُوسَهُمْ، وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) يُحِبُّ مُوَافَقَةَ أَهْلِ الْكِتَابِ، فِيمَا لَمْ يُؤْمَرْ فِيهِ بِشَيْءٍ، ثُمَّ فَرَقَ رَسُولُ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) رَأْسَهُ.

İbn Abbâs’tan (ra) nakledildiğine göre, Resûlullah (sav) saçlarını düz bir şekilde salıverirdi, müşrikler ise ikiye ayırırlardı. Ehl-i kitap olanlar da düz bir şekilde salıverirlerdi. Resûlullah (sav) hakkında herhangi bir emir bulunmayan hususlarda Ehl-i kitaba uygun davranmayı severdi. Sonraları Resûlullah da saçını ikiye ayırdı. (B3558 Buhârî, Menâkıb, 23)

Allah’ın birliğine vurgu yapan Kur’ân-ı Kerîm, (İhlâs, 112/1-4.) O’nun mutlak kudret sahibi olduğunu açıklamış, (Bakara, 2/259, 284; Âl-i İmrân, 3/189.) üstünlüğün Allah’ta, Resûlü’nde ve ona inananlarda olduğunu ifade etmiştir. (Münâfikûn, 63/8.) Müminlerin gerçek dostlarının Allah,

O’nun Resûlü ve müminler olduğunu bildirerek (Mâide, 5/55.) İslâm Dini’ne inananları birbirine kardeş ilân etmiştir. (Hucurât, 49/10.) Müminleri, “Allah’tan başkasına kulluk etmeyen”, (Furkân, 25/68.) “O’nun ismi anıldığında kalpleri ürperen”, (Enfâl, 8/2.) “gayba inanan”, (Bakara, 2/3.) “namazlarını kılıp zekâtlarını veren”, (Lokman, 31/4.) “birbirlerine iyiliği emredip kötülükten sakındıran”, (Tevbe, 9/71.) “iffetini koruyan, sözünün eri ve güvenilir” (Mü’minûn, 23/5-8.) kimseler olarak tavsif etmiştir. Daha pek çok âyette İslâm Dini’ni kabul eden kimsenin nasıl bir insan olması gerektiğini beyan etmiş ve böylece zihinlerde bir “Müslüman” imajı oluşturmayı hedeflemiştir. Allah’ın Sevgili Elçisi de aynı doğrultuda, getirdiği dinin nasıl bir din olduğunu anlatmaya gayret etmiş, bir yandan “tevhid” inancını kalplere yerleştirmeye çalışırken diğer yandan da bu inanca sahip olmanın gerektirdiği yükümlülüklere işaret ederek inananlara, “Müslüman” kimliğini kazandırmayı amaçlamıştır. Bu doğrultuda, “Müslüman, elinden ve dilinden diğer Müslümanların emin olduğu kimsedir.” (M162 Müslim, Îmân, 65.) ve “Müminin durumu ne hoştur! Her hâli kendisi için hayırlıdır. Bu durum yalnız mümine mahsustur. Başına sevinecek bir hâl geldiğinde şükreder; bu onun için hayır olur. Başına bir sıkıntı gelecek olursa ona da sabreder; onun için bu da hayır olur.” (M7500 Müslim, Zühd, 64.) gibi hadislerle Müslümanların ayırt edici özelliklerini dile getirmiş ve onların diğer din mensuplarından farklı bir hayat sürmeleri gerektiğini bildirmiştir.

Elbette ki yıllarca câhiliye karanlığında yaşamış insanların bir anda değişmesi, eski inançlarından sıyrılması, bu inançla yoğrulmuş örf ve âdetleriyle bağlarını koparabilmesi mümkün olmamıştır. Nitekim Resûlullah ile birlikte Huneyn’e, bir rivayete göre ise Hayber’e (T2180 Tirmizî, Fiten, 18.) doğru yola çıkan Müslümanlar, heybetli, yeşil bir ağaca rastlamışlar ve Resûlullah’tan bu ağacı kendileri için “zâtü envât” tayin etmesini istemişlerdi. “Uğurlu askı” mânâsındaki “zâtü envât”, müşriklerin her yıl yanına gelip kurban kestikleri büyük, yeşil bir sedir ağacıydı. Müşrikler, silahlarını bu ağacın üzerine asarak bir gün boyunca ibadet amacıyla orada kalırlardı. Muhtemelen Resûlullah’a eşlik eden Müslümanlar, eski alışkanlıklarının etkisiyle böyle bir ricada bulunmuş, bunun bir putperest âdeti olup İslâm inancıyla bağdaşamayacağını düşünememişlerdi. İşte bu nedenle Allah Resûlü onların isteğine şöyle karşılık verdi: “Sübhânallâh! Sizin bu söylediğiniz, kavminin Musa’ya söylediği şu söze benzer: ‘... Ey Musa, bize o insanların taptığı tanrılar gibi bir tanrı yap...’” (A’râf, 7/138; T2180 Tirmizî, Fiten, 18; vM3/890, vâkıdî, Meğâzî, III, 890.)

Saç biçimine ilişkin rivayet, uygulamaların zaman ve bağlam içinde doğru anlaşılmasına ihtiyaç olduğunu gösterir. Tek bir ayrıntıyı çekip her insana her şartta aynı hükmü vermeye kalkmayalım. Resûlullah’ın rehberliğini bilgi, ahlâk ve maksat bütünlüğünde öğrenmeye çalışalım.

Onu sevmek sadece görünüşe ait birkaç ayrıntıyla övünmek değildir. Doğruluğunu, merhametini ve emanet anlayışını hayatımıza taşımayı da isteriz. Başkasının kıyafetini sürekli tartışırken kendi sözümüzdeki haksızlığı unutmaktan sakınalım. Dışımızı ve içimizi birlikte güzelleştirmeye gayret edelim.

Evlatlarımızın örnek arayışına merhametle eşlik edelim

عَنْ أَبِى هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) : “مَا مِنْ مَوْلُودٍ إِلاَّ يُلِدَ عَلَى الْفِطْرَةِ، فَأَبَوَاهُ يُهَوِّدَانِهِ وَيُنَصِّرَانِهِ وَيُشَرِّكَانِهِ.”

Ebû Hüreyre’nin naklettiğine göre, Resûlullah (sav) şöyle buyurmuştur: “Her doğan çocuk fıtrat üzere doğar. Sonra ana babası onu Yahudi, Hıristiyan veya müşrik yapar.” (M6758 Müslim, Kader, 23)

İnançla ilgili konularda son derece hassas davranan Resûlullah, “Sizden biriniz yemin eder ve yemininde ‘Lât hakkı için’ derse arkasından hemen ‘Lâ ilâhe illâllâh’ desin...” (M4260 Müslim, Eymân, 5.) uyarısını yaparak, putlara tazim etmeyi, onlar adına yemin etmeyi yasaklamış, İslâm’da Allah’tan başkası adına yemin etmenin doğru olmayacağını, başka bir dinin yeminiyle yemin eden kişinin o dinin mensupları gibi olacağını ifade etmiştir. (B6047 Buhârî, Edeb, 44.) “(Yas tutma maksadıyla) Elleriyle yanaklarını döven, yakalarını yırtan ve câhiliye âdeti ile feryat eden kimse bizden değildir.” buyurarak (B1294 Buhârî, Cenâiz, 35.) müminleri, câhiliye âdet ve ibadetlerinden sakındırmış; namaz, kurban ve hac gibi ibadetlerde müşriklere benzememek gerektiği üzerinde önemle durmuştur. Kâfirlerin güneşe secde ettikleri vakitlerde, yani güneş doğarken, tam tepedeyken ve batarken namaz kılmayı yasaklamış, (HM22600 İbn Hanbel, v, 261; D1277 Ebû Dâvûd, Tatavvu’, 10.) fera’ ve atîre adı verilen kurbanların kesilmesine engel olmuştur. Zira bir hayvanın ilk yavrusu olan fera’ ile Receb ayında kesilen kurban olan atîre, putlar için kesilen kurbanlardı. (B5473 Buhârî, Akîka, 3; M5116 Müslim, Edâhi, 38.) Hac ibadetini yaparken ise güneş Sebir Dağı’na doğduktan sonra Müzdelife’den Mina’ya dönen müşriklerin aksine, güneş doğmadan evvel alacakaranlıkta dönmeyi uygun görmüştür. (B3838 Buhârî, Menâkıbü’l- ensâr, 26; HM200 İbn Hanbel, I, 30.)

Allah Resûlü, yalnızca iman ve ibadet konularında değil câhiliyeye ait, İslâm inanışıyla bağdaşmayan her konuda, inananları uyarmaya gayret etmiş, bu tür alışkanlıklarını günden güne terk etmelerine yardımcı olmuştur. Câhiliye yaşantısının vazgeçilmez bir unsuru olan “asabiyet”, yani soy birliğine dayalı ilişki biçimini reddetmiş, insanları bu dava uğruna savaşmaktan menetmiştir. (M4792 Müslim, İmâre, 57.) Zira bütün inananları, “Allah’ın kardeş olan kulları” kabul eden (M6526 Müslim, Birr, 23; Hucurât, 49/10.) İslâm Dini’nde ne asabiyetin ne de daha geniş kapsamlı olan ırkçılığın yeri yoktur. Asaletle övünmek, başkalarının soyuna dil uzatmak, yıldızları vesile edinerek yağmur beklemek, ölünün arkasından yüksek sesle ağlamak gibi alışkanlıkların câhiliyeye ait davranışlar olduğunu dile getiren Kutlu Elçi, (M2160 Müslim, Cenâiz, 29.) İslâm’da üstünlüğün ancak takva ile olduğunu belirtmiştir. (HM23885 İbn Hanbel, v, 411.) Allah ile kulun arasına bir aracı sokmanın anlamsızlığını öğreten Resûl-i Ekrem, (Bakara, 2/186; T2516 Tirmizî, Sıfatü’l-kıyâme, 59.) en acılı zamanlarında bile müminin vakarla hareket edip isyana varan söz ve davranışlardan uzak durması gerektiğini vurgulamıştır. (M2140 Müslim, Cenâiz, 15.) İnançları ve yaşantıları kendilerinden tamamen farklı olan müşriklerle bir arada olmayı ve onlarla birlikte yaşamayı hoş görmemiş, (D2787 Ebû Dâvûd, Cihâd, 170; T1605 Tirmizî, Siyer, 42.) o dönemde, kâfirlerin giydiği sarı renkli elbiselerin (M5434 Müslim, Libâs ve zînet, 27.) ve müşriklere özel olan başka kıyafetlerin giyilmesini yasaklamıştır. (M5411 Müslim, Libâs ve zînet,12.)

İslâm Dini’nin, başka din ve inançların etkisiyle bozulmasını istemeyen Resûlullah, ilk dönemlerde müşriklere nazaran Ehl-i kitaba daha yakın durmuş, hakkında dinî bir emir bulunmayan konularda onlara muvafakat etmeyi tercih etmiştir. (B3558 Buhârî, Menâkıb, 23.) Zira Kur’ân-ı Kerîm de Ehl-i kitabı müşriklerden ayrı tutmakta, onların yiyeceklerinden yemeyi ve iffetli kadınlarıyla evlenmeyi meşru saymaktaydı. (Mâide, 5/5.) Bu doğrultuda Allah Resûlü, başlangıçta, onların kıblesi olan Beyt-i Makdis’e yönelmiş, (B40 Buhârî, Îmân, 30.) Medine’ye geldiği ilk günlerde Yahudilerin, Hz. Musa ve İsrâiloğulları’nın kurtulup Firavun ve ordusunun denizde boğuldukları Muharrem’in onuncu gününü takdis etmek amacıyla Âşûrâ orucu tuttuklarını öğrenince, henüz Ramazan orucunun farz kılınmadığı bu dönemde, Müslümanlara da bu orucu tutmalarını emretmiştir. (M2656 Müslim, Sıyâm, 127.) Müşriklere benzememek için sakalları uzatıp bıyıkları kısaltmayı tavsiye etmiş, (B5892 Buhârî, Libâs, 64.) saçlarını onlar gibi ikiye ayırmak yerine kitap ehli gibi salıvermeyi tercih etmiştir. (B3944 Buhârî, Menâkıbü’l- ensâr, 52; M6062 Müslim, Fedâil, 90.) Ancak daha sonra, Peygamberimiz kendilerini, aralarında ortak olan bir söze davet ettiği (Âl-i İmrân, 3/64.) hâlde onlar, bunu reddederek tahrif olmuş dinlerini İslâm’a tercih etmiş ve Müslümanlara düşmanca davranmaktan geri durmamışlardır. (D3004 Ebû Dâvûd, İmâre, 22, 23.) Dolayısıyla Resûlullah, müşrikler gibi Ehl-i kitabın da İslâm Dini’ne zarar vermelerini istememiş, onların İslâm’a aykırı hâl ve tavırlarından ümmetini sakındırmıştır.

Çocukların ve gençlerin çevrelerinden etkilenmesi, ailemizdeki örneğin ağırlığını artırır. Onlara kimi izlediklerini sorarken küçümseyici bir sorgu dili kurmayalım. Neyi beğendiklerini dinleyelim; sonra o kişinin güzel ve problemli taraflarını birlikte ayırt etmeye çalışalım.

Kendi davranışımız onların gözünde en yakın örneklerden biridir. Biz sürekli marka, servet ve görünürlük konuşuyorsak yalnız onlara ölçülü olmalarını söylememiz yeterli olmaz. Emeğe, bilgiye, dürüstlüğe ve merhamete verdiğimiz değeri gündelik hayatımızda gösterelim. Gencin kimlik arayışında güvenli bir konuşma kapısı olalım.

Kıymetimizi taklidin yarışına bırakmayalım

Nitekim Yüce Allah da Kur’ân-ı Kerîm’de İslâm’ın nasıl bir din olduğunu beyan ederken geçmiş ümmetlerin yanlışlarını anlatmış, (Âl-i İmrân, 3/19, 187; Nisâ, 4/46.) aynı hataya düşmemeleri hususunda inananları uyarmıştır. (Âl-i İmrân, 3/105.) “İman edenlerin Allah’ı anması ve O’ndan inen gerçek sebebiyle kalplerinin ürpermesi zamanı daha gelmedi mi? Onlar daha önce kendilerine kitap verilenler gibi olmasınlar. Onların üzerinden uzun zaman geçti de kalpleri katılaştı. Onlardan birçoğu yoldan çıkmış kimselerdir.” (Hadîd, 57/16.) diyerek onların yolunda yürümemelerini öğütlemiştir. Hıristiyanların, Allah emretmediği hâlde “ruhbanlığı” ortaya attıklarını (Hadîd, 57/27.) ve O’na çocuk isnadında bulunduklarını (Bakara, 2/116.) hatırlatmış; Yahudilerin de Allah’ın koyduğu yasakları çiğneyerek peygamberlerini öldürdüklerine dikkatleri çekmiştir. (Nisâ, 4/155.) Ehl-i kitabın bâtıl inançlarından örnekler sunarak (Bakara, 2/80, 111; Mâide, 5/64; Yûnus, 10/68.) dinlerini nasıl tahrif ettiklerini (Bakara, 2/75.) gözler önüne sermiş, dalâlete düşen ve Allah’ın gazabını hak eden bu insanlar gibi olmamaları için (Fâtiha, 1/6-7.) inananları sık sık uyarmıştır. Bu doğrultuda Allah Resûlü de, “Musa’ya eziyet edenler gibi olmayın.” (M6147 Müslim, Fedâil, 156; Ahzâb, 33/69.) diyerek Yahudiler gibi peygamberlerine saygısızlık etmemelerini öğütlerken, “Allah’ın lâneti Yahudilerin ve Hıristiyanların üzerine olsun. Onlar peygamberlerinin kabirlerini kendilerine mescit edindiler.” (B5816 Buhârî, Libâs, 19.) sözüyle de onlara aşırı saygı göstermeyi, kabirlerini ibadethaneye çevirmelerini yasaklamıştır. Zira İslâm’da Allah’tan başkasına karşı, onu putlaştıracak derecede aşırı sevgi ve saygı göstermek yoktur.

Ehl-i kitabın, Allah’ın rızasını kazanacakları düşüncesiyle, orucu uzatmalarını doğru bulmayan (D2353 Ebû Dâvûd, Sıyâm, 20; İM1698 İbn Mâce, Sıyâm, 24.) Allah Resûlü, Müslümanlardan iftar vakti girdiğinde oruçlarını açmada acele etmelerini istemiştir. Hıristiyan inancının sembolü olan “haç” takmayı yasaklamış, (T3095 Tirmizî, Tefsîru’l- Kur’ân, 9.) Hz. Musa’nın Tur Dağı’nda Allah ile görüşmesi sırasında ayakkabılarını çıkarması anısına ayakkabı ve mestle ibadet etmeyen Yahudilerin aksine bunlarla namaz kılınabileceğini söylemiştir. (D652 Ebû Dâvûd, Salât, 88.) Ayrıca, Yahudilerce kutsal sayılan cumartesi günü oruç tutulmasını yasaklamıştır. (T743 Tirmizî, Savm, 42.) Bu nedenle Hıristiyanların kutsal saydıkları pazar günü, putperestlerin kutsal kabul ettikleri Nevruz ve Mihrican günlerinde oruç tutmak da Peygamberimizin bu doğrultudaki direktiflerinden hareketle mekruh görülmüştür. (“Oruç”, DİA, XXXIII, 418.)

Bir insanın bütün hayatını dışarıdan bilemeyiz. Birkaç güzel görüntüye bakıp kendi ailemizi ve imkânımızı değersiz saymayalım. Kendimizi geliştirebilir, yeni beceriler edinebilir ve güzel örneklerden faydalanabiliriz. Bunun için kendi insanlık haysiyetimizi inkâr etmemiz gerekmez.

Bugün takip ettiğimiz örneklerden birini dürüstçe değerlendirelim. Ondan ne öğreniyorum, hangi davranışı bana iyi gelmiyor ve neye mesafe koymalıyım? Ardından kendi hayatımızda imanımıza ve ahlâkımıza uygun bir hedef seçelim. Başkasına benzemek uğruna kaybolmadan, öğrendiğiyle gelişen ve sorumluluğunu bilen insanlar olalım.

Gönlümüzü Rabbimize açalım

Allah’ım! Bize doğru örnekleri tanıyacak basiret ve yanlış yönelişlere karşı sağlam bir irade ver. Beğenilmek uğruna imanımızı, ahlâkımızı ve insanlık haysiyetimizi geri plana atmaktan Sana sığınırız.

Rabbimiz! Çocuklarımızın ve gençlerimizin gönlüne faydalı bilgiye, dürüst emeğe ve güzel ahlâka sevgi yerleştir. Onları dinlemeyi, sorularını ciddiye almayı ve davranışımızla güvenilir örnek olmayı bize öğret. Başkasının görünüşünden kalbi hakkında hüküm vermekten bizi koru.

Ya Rabbi! Dünyadaki faydalı bilgiye açık, dinimizin ölçülerine de bağlı yaşayalım. Neyi benimsediğimizi bilinçle seçelim, kendi nimetimizi bitmeyen kıyasla küçümsemeyelim. Bizi Resûlünün rehberliğinde gelişen, rızanı arayan ve huzuruna imanla gelen kullarından eyle. Âmin.

Kaynak: Diyanet kaynak metni, 3. cilt, 641–651. sayfalar. Ayet ve hadislerin asıl kaynakları ilgili alıntıların yanında belirtilmiştir. Arapça ayet metni: Tanzil Project, Uthmani 1.1, CC BY 3.0; meal: Diyanet İşleri Başkanlığı.