Hadislerle İslâm.. "Hasta Ziyareti: Şifa Bekleyen Kardeşin Hakkı" Konulu Hadislerle İslâm Vaazı sitemize eklenmiştir..
Hasta Ziyareti: Şifa Bekleyen Kardeşin Hakkı
Hamd, şifayı veren, hastanın duasını ve yorgun gönlün sesini işiten Yüce Allah’a mahsustur. Salât ve selâm, hastanın yanında duran ve ümmetine şefkati öğreten Sevgili Peygamberimiz Hz. Muhammed Mustafa’ya, onun ailesine, ashâbına ve yolundan yürüyen bütün müminlere olsun.
Aziz kardeşlerim, hasta olduğumuzda hayatın alıştığımız akışı değişir. Kolayca yaptığımız bir iş zorlaşır, zaman yavaşlar, bazen bir haber veya bir ziyaret bekleriz. Hastayı ziyaret etmek bu yalnızlığın içine iyi niyetle girmektir. Fakat ziyaretin gerçekten iyilik olması, hastanın ihtiyacını kendi isteğimizden öne almamızla mümkündür.
Sırf görünmüş olmak için uzun süre oturmak, dinlenmesini bölmek veya istemediği soruları sormak ziyaretin maksadını zedeleyebilir. Kardeşimizin yanında bulunurken “Ben ne söyleyeyim?” kadar “Onun şu anda neye ihtiyacı var?” diye de düşünelim. Şefkat, muhatabın hâlini dikkate alır.
Şifayı Rabbimizden istemek
عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) كَانَ إِذَا عَادَ مَرِيضًا يَقُولُ: “أَذْهِبِ الْبَاسَ، رَبَّ النَّاسِ، اِشْفِهِ أَنْتَ الشَّافِى، لاَ شِفَاءَ إِلاَّ شِفَاؤُكَ، شِفَاءً لاَ يُغَادِرُ سَقَمًا.”
Hz. Âişe’den nakledildiğine göre, Resûlullah (sav) bir hastayı ziyaret ettiğinde şöyle derdi: “Ey insanların Rabbi! Hastalığın sıkıntısını gider! Ona şifa ver, şifa veren sensin. Senin vereceğin şifadan başka şifa yoktur. Öyle bir şifa ver ki ardında hiç hastalık izi bırakmasın!” (M5709 Müslim, Selâm, 47)
Sevgili Peygamberimiz, Abdullah b. Ömer, Sa’d b. Ebû Vakkâs ve Abdullah b. Mes’ûd’un da içinde bulunduğu sahâbîlerle birlikte oturuyordu. O esnada Medineli Müslümanlardan biri içeri girip selâm verdi ve geri döndü. Allah Resûlü (sav) ona seslendi: “Ensarın kardeşi! Kardeşim Sa’d b. Ubâde nasıl?” Medineli zât, “İyi!” dedi. Bunun üzerine Rahmet Elçisi yanındakilere dönerek, “Aranızdan kim onu ziyaret edecek?” diye sordu ve ayağa kalktı. Peygamberimizle birlikte ayağa kalkan Abdullah b. Ömer bundan sonraki gelişmeleri şöyle anlatmaktadır: “On küsur kişiydik. Üstümüzde başımızda ayakkabı, mest, takke ve gömlek de yoktu. Bu çorak toprakta yürüyerek hasta olan Sa’d b. Ubâde’nin evine vardık. Başına toplanan yakınları hemen etrafından çekildiler. Resûlullah ve beraberindekiler yanına yaklaştı. (M2138 Müslim, Cenâiz, 13.) Sa’d’ın etrafındaki kalabalığı gören Allah Resûlü, ‘Allah’ın (ölüm) hükmü gerçekleşti mi/emr-i hak vaki oldu mu?’ diye sordu. ‘Hayır, ey Allah’ın Resûlü.’ dediler. Allah Resûlü (sav) ağlamaya başladı. Resûlullah’ın ağladığını gören sahâbîler de ağladılar. Bunun üzerine, ‘İşitmiyor musunuz? Allah gözyaşından ve kalbin hüzünlenmesinden dolayı kimseye azap etmez. Ancak —diline işaret ederek— işte bundan dolayı azap eder veya merhamet eder.’ buyurdu.” (M2137 Müslim, Cenâiz, 12.)
Ashâbına düşkün olan Allah Resûlü’ne onların sıkıntıya düşmeleri çok ağır gelirdi. (Tevbe, 9/128.) Hüzünlerini ve sevinçlerini onlarla paylaşır, hatta tüm Müslümanların paylaşmalarını sağlayacak yollar arardı. Nitekim ızdıraplı hâlini gördüğünde Sa’d b. Ubâde için ağlayan Allah Resûlü, Hendek Savaşı’nda yaralanan Sa’d b. Muâz için de mescidin içinde bir çadır kurulmasını emretmiş, onu sık sık ziyaret ederek kendisiyle yakından ilgilenmişti. (M4598 Müslim, Cihâd ve siyer, 65; D3101 Ebû Dâvûd, Cenâiz, 4.) Ancak bütün çabalara rağmen kan kaybına dayanamayan Sa’d vefat etmişti. (B463 Buhârî, Salât, 77.)
Hastalığında ziyaret edilmeyi müminin mümin üzerindeki haklarından biri olarak nitelendiren (T2737 Tirmizî, Edeb, 1; N1940 Nesâî, Cenâiz, 52.) Peygamberimiz, şiddetli veya hafif oluşuna bakmaksızın ashâbından hasta olanları ziyarete gitmiştir. Hatta rahatsızlığının uzun sürmesi durumunda onları tekrar tekrar ziyaret etmiştir. Meselâ ağır hasta olan Câbir b. Abdullah’ı evinde ziyarete gitmiş, kendinden geçmiş bir vaziyette bulduğu Câbir’i daha sonra Hz. Ebû Bekir ve Hz. Ömer’le birlikte tekrar ziyaret etmiştir. (T2097 Tirmizî, Ferâiz, 7.)
Ashâbını ziyaret konusunda son derece duyarlı olan Rahmet Elçisi, münafıkların reisi Abdullah b. Übeyy’i bile hastalandığında ziyaret etmiştir. (HM22101 İbn Hanbel, v, 202.) Kendisine hizmet eden Yahudi bir ailenin çocuğunu evinde ziyarete gitmesi, hatta bu ziyaretinde onu İslâm’a girmeye teşvik etmesi son derece dikkat çekicidir. Hasta çocuk, hatırını sormaya gelen bu değerli misafirin teklifini geri çevirmemiş ve babasının da onaylaması ile şehâdet getirmiştir. Bu manzara karşısında Resûlullah, sevinç içinde Allah’a şükretmiştir. (HM12823 İbn Hanbel, III, 175.)
Kutlu Nebî, hastayı yoklayıp hatırını sormanın ne derece önemli olduğunu anlatırken, Yüce Rabbimizin bu davranışı kendine yapılmış bir ziyaret olarak kabul ettiğini belirtmektedir. İşte burada, âhiret gününde kul ile Rabbi arasındaki hasta ziyaretinin ne anlama geldiğini öğreten karşılıklı bir konuşmayı Peygamberimiz şu şekilde aktarmaktadır: “Allah Teâlâ kıyamet günü, ‘Ey âdemoğlu! Ben hasta oldum da sen beni ziyarete gelmedin!’ diyerek kuluna sitem eder. Buna şaşıran insan, ‘Yâ Rabbi! Sen âlemlerin Rabbisin. Ben seni nasıl ziyaret edebilirdim ki?’ der. Hak Teâlâ, ‘Bilmiyor muydun? Falan kulum hasta oldu ama sen onu ziyarete gelmedin. Ziyaret etseydin, beni onun yanında bulacağını bilmiyor muydun?’ buyurur.” (M6556 Müslim, Birr, 43.)
Peygamberimizin duası hastanın yanında sözümüzü nasıl güzelleştireceğimizi gösteriyor. Ümit verelim, dua edelim, yalnız olmadığını hissettirelim. Ancak sonucu kesinmiş gibi vaatlerde bulunmayalım. Şifayı Allah’tan isterken tedaviyi ve sağlık çalışanlarının rehberliğini de önemseyelim.
Hastalık konusunda her duyduğumuz yöntemi önermemek de bir inceliktir. Bilmediğimiz ilaçları ve uygulamaları tavsiye ederek zarar verebiliriz. Güvenilir tıbbî destek almasına yardımcı olalım. İnanç ile tedaviyi karşı karşıya koymayalım; duamız gayretimizi ve tedbirimizi de içine alsın.
Duada umut, davranışta özen
عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) قَالَ: “مَنْ عَادَ مَرِيضًا لَمْ يَحْضُرْ أَجَلُهُ فَقَالَ عِنْدَهُ سَبْعَ مِرَارٍ: أَسْأَلُ اللَّهَ الْعَظِيمَ رَبَّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ أَنْ يَشْفِيَكَ، إِلاَّ عَافَاهُ اللَّهُ مِنْ ذَلِكَ الْمَرَضِ.”
İbn Abbâs’tan nakledildiğine göre, Hz. Peygamber (sav) şöyle buyurmuştur: “Her kim eceli gelmemiş olan bir hastayı ziyaret eder de onun yanında iken yedi defa, ‘Büyük arşın Rabbi Yüce Allah’tan sana şifa vermesini dilerim.’ diye dua ederse, Allah o hastaya afiyet ihsan eder.” (D3106 Ebû Dâvûd, Cenâiz, 8)
Sevgili Peygamberimiz, “Bir kimse hastayı ziyaret ettiğinde rahmetin içine dalar; onun yanında oturunca da rahmet onun gönlüne yerleşir.” (MU1731 Muvatta’, Ayn, 7; HM12813 İbn Hanbel, III, 174.) buyurmak suretiyle hasta ziyaretlerinde uğrayıp geçmek yerine hastanın yanında bir miktar kalmayı tavsiye etmektedir. Bu sözleriyle Peygamberimiz, ziyaretin gerekliliğiyle birlikte ziyaret âdâbını da öğretmektedir. Yine Peygamber Efendimizin ifade buyurduğuna göre, ziyaretçi, ziyaretten dönünceye kadar cennet hurmalıklarındadır. (M6552 Müslim, Birr, 40.) Böyle bir müjde elbette âdâbına uygun olarak yapılacak hasta ziyareti konusunda Müslümanları özendirmektedir.
Rahmân olan Rabbimizin, hasta ziyaretini kendisini ziyaret olarak nitelemesi ise konuya farklı bir anlam yüklemektedir. Bununla birlikte hastanın ve hastalığının özel durumunu dikkate alarak, ziyareti rahatsız edecek kadar uzatmamak ya da onun hüznünü artıracak birtakım sorularla onu rahatsız etmemek gerekir. Ayrıca ziyaret esnasında etrafı gözetlemek, hastanın veya ailesinin özel hâllerini araştırmak ise çok çirkin bir davranıştır. Nitekim biriyle hasta ziyaretine giden Abdullah b. Mes’ûd, eve girdiklerinde yanındaki adamın sağı solu gözetlemeye başladığını fark edince, “İki gözün çıksaydı, senin için (bu yaptığından) daha hayırlı olurdu.” (EM1305 Buhârî, el-Edebü’l- müfred, 442.) diyerek tepkisini ortaya koymuştur.
Hastaların yanına geldiğinde, şifa vermesi için Allah’a dua eden Peygamberimiz, “Her kim eceli gelmemiş olan bir hastayı ziyaret eder de onun yanında iken yedi defa, ‘Büyük arşın Rabbi Yüce Allah’tan sana şifa vermesini dilerim.’ diye dua ederse, Allah o hastaya afiyet ihsan eder.” (D3106 Ebû Dâvûd, Cenâiz, 8.) ifadesiyle, duanın hastaya olan faydasına dikkat çekmiştir. Nitekim kendisi de ziyaret ettiği hasta için Allah’a, “Ey insanların Rabbi! Hastalığın sıkıntısını gider! Ona şifa ver, şifa veren sensin. Senin vereceğin şifadan başka şifa yoktur. Öyle bir şifa ver ki ardında hiç hastalık izi bırakmasın!” (M5709 Müslim, Selâm, 47.) diyerek dua etmiştir. Peygamberimizi örnek alan ashâb-ı kirâm da ziyaretlerinde hastaya dua etmeyi ihmal etmemişlerdir. (EM527 Buhârî, el-Edebü’l- müfred, 186.)
Rahatsızlandıklarında, mesafeye bakmaksızın yaya olarak veya binitle ashâbını ziyaret eden Peygamberimizi, hasta olup yatağa düştüğünde de ashâbı ziyarete gelmişlerdir. (HM14254 İbn Hanbel, III, 301.) Ancak o şartlarda bile Allah Resûlü, ashâbını motive etmekten geri kalmamıştır. Nitekim rahatsızlandığında kendisini ziyarete gelen Abdullah b. Mes’ûd, “Çok ızdırabın var. Bu durum senin için iki kat ecre vesile olacaktır.” dediğinde Peygamberimiz şöyle cevap vermiştir: “Evet. Başına bir sıkıntı gelen hiçbir Müslüman yoktur ki Allah (bu sıkıntı sebebiyle) ağacın yapraklarının dökülmesi gibi onun günahlarını dökmesin.” (B5647 Buhârî, Merdâ, 2.)
Hadiste öğretilen dua Rabbimize yöneliştir. Onu sağlık sonucunu bizim belirleyeceğimiz bir işlem gibi sunamayız. Dua eden mümin, Allah’ın rahmetine güvenir ve elinden gelen sebeplere başvurur. İyileşme geciktiğinde hastayı inançsızlıkla veya eksik dua etmekle suçlamayalım.
Ziyaret öncesinde uygun vakti soralım. Bulaşıcı hastalık veya bağışıklık sorunu varsa sağlık kurallarını gözetelim. Yüz yüze gitmek sakıncalıysa kısa bir telefon, ihtiyaç alışverişi veya yakınına destek de iyiliktir. Kendi ziyaret arzumuz hastaya yeni bir yük getirmesin.
Hastalıkta kardeşliğin hakkını korumak
لَقَدْ جَآءَكُمْ رَسُولٌ مِّنْ أَنفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُم بِٱلْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَّحِيمٌ
Andolsun, size kendi içinizden öyle bir peygamber gelmiştir ki, sizin sıkıntıya düşmeniz ona çok ağır gelir. O size çok düşkün, mü'minlere karşı da çok şefkatli ve merhametlidir. (Tevbe 9/128)
Sevgili Peygamberimiz müminin başına gelen herhangi bir bela veya rahatsızlığın onun günahlarına kefaret olacağını belirtmiştir. (M6568 Müslim, Birr, 52.) Hatta Enes b. Mâlik’le birlikte, gözünden rahatsız olan Zeyd b. Erkam’ı ziyarete gittiklerinde, “Eğer gözündeki bu rahatsızlık devam eder de sen de sabredip karşılığını Allah’tan beklersen, kesinlikle Yüce Allah’a günahsız bir şekilde kavuşursun.” müjdesini vermiştir. (HM12614 İbn Hanbel, III, 156.)
Yüce Allah’tan gelen musibetlere sabreden, hatta daha zor durumdaki kullara bakmak suretiyle (M7430 Müslim, Zühd, 9.) hâline şükreden kişi geçmiş günahlarından kurtulma şansını da yakalayabilmektedir. Peygamberimizin arkadaşlarından Şeddâd b. Evs bir hastayı ziyarete gittiğinde, “Günahlarına kefaret olduğu ve hataların döküldüğü için sevin. Zira ben Resûlullah’ın Allah’a ait şu cümleleri naklettiğini işittim: ‘Ben kullarımdan mümin bir kulu bir sıkıntı ile denediğimde, onu denediğim sıkıntıya karşılık bana şükrederse, annesinin onu dünyaya getirdiği gün gibi hatalarından arınarak yattığı yataktan kalkar...’” (HM17248 İbn Hanbel, Iv, 124.)
Peygamberimizin oluşturduğu bu bilinç, derdi de devayı da verenin Allah olduğunu unutmayarak sabretmeyi gerektirmektedir. Ancak o bir taraftan da, “Tedavi olun.” buyurmaktadır. (D3874 Ebû Dâvûd, Tıb, 11.) Hatta, “Tedavi olmasak bize günah olur mu?” diye soran insanlara Peygamberimiz şu cevabı vermiştir: “Allah’ın kulları! Tedavi olun. Zira Yüce Allah yaşlılık dışında bir dert verdiyse, mutlaka beraberinde şifa(sını) da vermiştir.” (İM3436 İbn Mâce, Tıb, 1.)
Resûlullah’ın sünnetine uygun bir yaklaşımla, hastalık nimete dönüştürülebilir. Hastaya verilecek moral, onun kendisini toparlayarak hastalığı yenmesini sağlayabilir. Dua edip iyileştiğinde yapabileceği hayırlı işleri ona hatırlatmak, sonraki hayatına yön verebilir. Ölümü temenni etmemesini tavsiye etmek suretiyle hastayı hayata tutunmaya özendirmek de çok önemlidir. Sahâbî Habbâb b. Eret, kendisini ziyarete gelen Hârise b. Mudarrib’e; “Hastalığım çok uzadı. Ben Resûlullah’ı (sav), ‘Ölümü istemeyin.’ derken duymasaydım, (kurtulmak için ölmeyi) isterdim.” demiştir. (T2483 Tirmizî, Sıfatü’l- kıyâme, 40.) Bu nedenle karşılığını Allah’tan bekleyerek teslimiyeti ve sabrı tercih etmeyen huysuz hastalar Peygamberimizi rahatsız etmiştir. Nitekim ziyaretine gittiği bir bedevîye, hastalığının Allah’ın izniyle hataları için kefaret ve arınma vesilesi olacağını anlattığında, hâlinden hayli şikâyetçi olan yaşlı adam huysuzluk yapmış ve yakalandığı bu ateşli hastalığın onu ölüme götüreceğini söylemiştir. Bundan rahatsızlık duyan Peygamberimiz (sav), “Peki, öyle olsun.” demiştir. (B5656 Buhârî, Merdâ, 10.)
Ziyaret ettiği hastanın yanına yaklaşmayı, elini hastanın alnına veya elinin üzerine koymak suretiyle hastanın nasıl olduğunu sormayı (HM22591 İbn Hanbel, v, 259.) tavsiye eden Peygamberimiz, hastanın canının çektiği bir şey olursa onun karşılanmasını istemiştir. Bir defasında ziyaretine gittiği hastaya, “Bir şey ister misin? Çörek yemek ister misin?” diye sormuş, hastanın “Evet.” demesi üzerine de onun isteğinin yerine getirilmesini istemiştir. (İM3441 İbn Mâce, Tıb, 2.)
Peygamberimizin ümmetinin sıkıntısına gösterdiği hassasiyet bize örnektir. Hastanın yalnızca ağrısını değil, hastalıkla birlikte ortaya çıkan geçim, ulaşım ve bakım sorunlarını da fark edelim. Çocuğunu okula götüremeyen, randevusuna ulaşamayan bir insanın hayatına somut bir yardım dokunabilir.
Hastanın mahremiyetine saygı gösterelim. Tanısını, görüntüsünü veya duyduğumuz ayrıntıları izin almadan başkalarına taşımayalım. Moral vermek amacıyla dahi acısını küçümsemeyelim. “Bunda üzülecek ne var” demek yerine dinleyebilir, yanında sessizce durabiliriz. Bazen en iyi yakınlık, bütün cevapları bildiğini iddia etmemektir.
Ziyaret bittikten sonra da hatırlamak
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تُحِلُّوا۟ شَعَٰٓئِرَ ٱللَّهِ وَلَا ٱلشَّهْرَ ٱلْحَرَامَ وَلَا ٱلْهَدْىَ وَلَا ٱلْقَلَٰٓئِدَ وَلَآ ءَآمِّينَ ٱلْبَيْتَ ٱلْحَرَامَ يَبْتَغُونَ فَضْلًا مِّن رَّبِّهِمْ وَرِضْوَٰنًا وَإِذَا حَلَلْتُمْ فَٱصْطَادُوا۟ وَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَـَٔانُ قَوْمٍ أَن صَدُّوكُمْ عَنِ ٱلْمَسْجِدِ ٱلْحَرَامِ أَن تَعْتَدُوا۟ وَتَعَاوَنُوا۟ عَلَى ٱلْبِرِّ وَٱلتَّقْوَىٰ وَلَا تَعَاوَنُوا۟ عَلَى ٱلْإِثْمِ وَٱلْعُدْوَٰنِ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ إِنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلْعِقَابِ
Ey iman edenler! Allah'ın (koyduğu din) nişanelerine, haram aya, hac kurbanına, (bu kurbanlıklara takılı) gerdanlıklara ve de Rab'lerinden bol nimet ve hoşnutluk isteyerek Kâ'be'ye gelenlere sakın saygısızlık etmeyin. İhramdan çıktığınızda (isterseniz) avlanın. Sizi Mescid-i Haram'dan alıkoydular diye bir takımlarına beslediğiniz kin, sakın ha sizi, haddi aşmaya sürüklemesin. İyilik ve takva (Allah'a karşı gelmekten sakınma) üzere yardımlaşın. Ama günah ve düşmanlık üzere yardımlaşmayın. Allah'a karşı gelmekten sakının. Çünkü Allah'ın cezası çok şiddetlidir. (Mâide 5/2)
Ziyaret ettiği bir başka hastaya, “Canın ne çekiyor?” diye sormuş, adam, “Buğday ekmeği istiyor.” diye cevap verince Peygamberimiz (sav) yanındakilere, “Kimde buğday ekmeği varsa kardeşine göndersin.” demiştir. Ardından da “Birinizin hastası bir şey yemeği arzuladığı zaman onu kendisine yedirsin.” buyurmuştur. (İM1439 İbn Mâce, Cenâiz, 1.)
Allah Resûlü, iştahı olması durumunda hastanın istediğini yedirmeyi tavsiye ederken, istemediğinde bir şey yemeğe de zorlanmaması gerektiğini belirtmiştir. (T2040 Tirmizî, Tıb, 4.) Öte yandan ziyaret ettiği hastada iyileşme belirtisi görülmediğinde, bunu bir musibet olarak değerlendirmiş ve “...Biz şüphesiz Allah’a aidiz ve şüphesiz O’na döneceğiz.” (Bakara, 2/156.) diyerek, yakınlarına metanetli olmaları gerektiğini hatırlatmıştır. (D3111 Ebû Dâvûd, Cenâiz, 11.) Ayrıca, “Allah kime hayır vermeyi murad ettiyse, onu musibetlerle imtihan eder.” (B5645 Buhârî, Merdâ, 1.) ifadesiyle, ilâhî iradeye teslimiyeti önermiştir.
Müminlerin birbirleri üzerindeki en temel haklarından biri olarak mütalaa edilen ziyaretleşme, hastalık durumunda daha özel bir anlam ifade etmektedir. Bu durum İslâmî açıdan toplumda iyi insan olmanın da bir göstergesi olarak kabul edilmiştir. Hz. Ömer, yanına gelen insanlardan, bölgelerindeki idarecilerin hastaları ziyaret edip etmediğini soruşturmuştur. (BS20877 Beyhakî, es- Sünenü’l-kübrâ, X, 182.) Öte yandan ziyaret etmek bir erdem olarak görülürken, ziyarete lâyık olabilmek de bir şeref olarak değerlendirilir. Bu nedenle büyük sahâbî Abdullah b. Amr içki içmek gibi dinen yasaklanan davranışları sebebiyle hastalananların ziyaret edilmemelerini istemiştir. (EM529 Buhârî, el-Edebü’l- müfred, 187.) İbn Abbâs da kader hakkında ileri geri konuşan insanların hastalandıklarında ziyaret edilmemesini tavsiye etmiştir. (BS21480 Beyhakî, es- Sünenü’l-kübrâ, X, 341.) Açıkçası bir kişiye ziyaretin kesilmesi, toplumsal bir yaptırım ve dışlama aracı olarak görüyoruz.
Kardeşlik hakkı olan, ziyaret edilene moral veren ve toplumsal dayanışmayı sağlamlaştıran hasta ziyareti, ziyaret edene de âhireti hatırlatacak, (HM11198 İbn Hanbel, III, 23.) dolayısıyla fırsat elinde iken kişinin kendi hayatına çekidüzen vermesine yardımcı olacaktır. Hastalık gelmeden önce sıhhati ganimet bilmesi gereken insanoğlu, (MŞ34308 İbn Ebû Şeybe, Musannef, Zühd, 6.) hasta ziyareti sayesinde sıhhat ve afiyetinin kıymetini takdir edebilecektir. Kısacası hastalara karşı duyarlı olmak, ziyaret eden açısından bir erdem ve tefekkür, ziyaret edilen açısından ise bir hak ve onur vesilesidir.
Yardımlaşma, bir defa geçmiş olsun demekle tükenmez. Uzun süren hastalıkta ilk kalabalık dağıldıktan sonra ihtiyaç daha fazla hissedilebilir. Bakım veren yakınının da dinlenmeye ve desteğe ihtiyacı vardır. Yapabileceğimiz işi açıkça teklif edip verdiğimiz sözü yerine getirelim.
Bugün bir hastayı uygun biçimde arayalım veya ziyaret edelim. Bir yemek, bir yolculuk, bir bakım nöbetiyle destek olalım. Dua ederken onun için dilediğimiz rahmeti davranışımıza da katalım. Ziyaretimizin sonunda hasta kendisini daha yorgun değil, mümkün olduğunca daha az yalnız hissetsin. Şifa bekleyen kardeşimizin yanında güvenilir bir yakınlık bırakalım.
Gönlümüzü Rabbimize açalım
Allah’ım, bütün hastalarımıza şifa, ağrılarına hafiflik, gönüllerine ferahlık ver. Tedavilerini hayra vesile kıl; sağlık çalışanlarına dikkat, güç ve merhamet ihsan et. Hastane kapılarında bekleyen ailelerin yardımcısı ol.
Rabbimiz, uzun süre bakım verenlere sabır ve destek ver. Bizi hastayı yoran ziyaretlerden, bilgisiz tavsiyelerden ve mahremiyetini çiğnemekten koru. Kardeşlerimizin ihtiyacını anlayıp gücümüz ölçüsünde karşılamayı nasip et. Sağlığımızı hayırda kullanmayı, hastalıkta umudumuzu ve kulluğumuzu korumayı bize lütfet. Âmin.
Kaynak: Diyanet kaynak metni, 4. cilt, 377–386. sayfalar. Ayet ve hadislerin asıl kaynakları ilgili alıntıların yanında belirtilmiştir. Arapça ayet metni: Tanzil Project, Uthmani 1.1, CC BY 3.0; meal: Diyanet İşleri Başkanlığı.
