Gelecek Zaman: Sona Yaklaştıkça

Hamd, geleceğin bilgisini kuşatan ve kullarına bugünün sorumluluğunu veren Yüce Allah’a mahsustur. Salât ve selâm, fitneler karşısında ölçüyü öğreten Sevgili Peygamberimiz Hz. Muhammed Mustafa’ya, onun ailesine, ashâbına ve yolundan yürüyen bütün müminlere olsun.

Muhterem müminler, gelecekle ilgili bir haber duyduğumuzda merakımız hemen canlanabilir. Özellikle korku taşıyan sözler çok hızlı yayılır. Fakat gayba dair merakımız, bugünkü ahlâkımızı ve sorumluluğumuzu gölgelememelidir.

Peygamberimizin geleceğe dair uyarılarını dinlerken tarihler üretmeyeceğiz, güncel olayları kesin işaretler diye etiketlemeyeceğiz. Bize yöneltilen ahlâk çağrısını duyacağız: Fitneyi büyütmemek, helâli korumak, bilgiyi önemsemek ve iyiliği bugünden yapmak.

Fitnenin hızına katılmamak

عَنْ أَبِى هُرَيْرَةَ قَالَ:قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) : “سَتَكُونُ فِتَنٌ الْقَاعِدُ فِيهَا خَيْرٌ مِنَ الْقَائِمِ، وَالْقَائِمُ فِيهَا خَيْرٌ مِنَ الْمَاشِى، وَالْمَاشِى فِيهَا خَيْرٌ مِنَ السَّاعِى، مَنْ تَشَرَّفَ لَهَا تَسْتَشْرِفْهُ، فَمَنْ وَجَدَ فِيهَا مَلْجَأً أَوْ مَعَاذًا فَلْيَعُذْ بِهِ.”

Ebû Hüreyre’nin naklettiğine göre, Resûlullah (sav) şöyle buyurmuştur: “İleride birtakım fitneler meydana gelecektir. O zaman oturan kişi, ayakta durandan; ayakta duran, yürüyenden; yürüyen de koşandan daha hayırlıdır. Fitne çıkarmaya yeltenen kişi kendisini o fitnenin içinde buluverir. Kim de (fitneden kurtulup) sığınacak bir yer bulursa hemen oraya sığınsın.” (B7081 Buhârî, Fiten, 9)

Peygamberimiz, aşere-i mübeşşereden yani cennetle müjdelenen on kişiden birisi olan, Bedir başta olmak üzere birçok muharebeye kendisiyle beraber katılan Ebû Ubeyde b. Cerrâh’ı (EÜ6/202 İbnü’l-Esîr, Üsdü’l- gâbe, vI, 202.) vergi toplamak üzere Bahreyn’de görevlendirir. Ebû Ubeyde, Bahreyn’e ulaşır ve Allah Resûlü’nün kendisine tevdi ettiği görevi en güzel şekilde yerine getirir. Bahreyn halkının vergilerini toplayan Ebû Ubeyde, yüklü miktarda malla Medine’ye dönmek üzere yola çıkar. Onun bu şekilde Bahreyn’den döndüğünü işiten Medineliler şehre gelişini iple çekerler. Nihayet onun Medine’ye gireceği gün öğrenilir ve o günün sabahı Medineliler mescide gelir. Namaz vakti olunca Peygamberimiz, halka sabah namazını kıldırır. O esnada Ebû Ubeyde de yüklü kervanıyla mescidin önüne gelmiştir. Sabah namazını eda eden Medineliler, doğruca vergi gelirlerini getiren kervana ve Ebû Ubeyde’ye yönelirler. Onların mal mülk arzusunu gören Allah Resûlü, hâllerini mütebessim bir çehreyle seyreder ve şöyle buyurur: “Ebû Ubeyde’nin (yüklü bir) mal getirdiğini duyduğunuzu zannediyorum…” Onlar da, “Evet yâ Resûlallah!” derler. Ashâbının dünya malına düşkünlük noktasında sergiledikleri bu tavır karşısında sessiz kalmayan Sevgili Peygamberimiz, endişelerini şu sözlerle dile getirir: “Müjdeler olsun size! Sizi sevindirecek nimetleri bekleyiniz. Allah’a yemin olsun ki ben sizin fakir olmanızdan korkmuyorum. Fakat dünya nimetlerinin sizden önceki ümmetlerin önüne serildiği gibi sizin önünüze de serilmesinden, öncekilerin yaptığı gibi bu nimetleri elde etmek için çekişmenizden ve bu çekişmenin onları helâk ettiği gibi sizi de helâk etmesinden korkuyorum.” (B4015 Buhârî, Meğâzî, 12.)

Ashâbının ve ümmetinin gelecekte mal, mülk ve servet sahibi olacağını müjdeleyen Allah Resûlü dünya malına aşırı düşkünlük gösterip insanî ve İslâmî değer yargılarını hakir görmemeleri konusunda onları işte bu şekilde uyarmıştı. O, birçok kez ümmetinin gelecekte karşılaşacağı olaylar hakkında bilgiler vermiş, endişelerini dile getirmiş, fert ve toplum hayatını olumsuz yönde etkileyecek olaylara karşı hangi tavrı sergilemeleri gerektiğine işaret etmişti.

Peygamberimiz, öncelikle gelecekte Müslümanları sıkıntıya sokacak, birbirine düşürecek, kardeşlik bağlarını tahrip edecek sorun alanı olarak fitne, çatışma, kargaşa ve terörü tespit etmiş ve bu bağlamda şöyle buyurmuştu: “İleride birtakım fitneler meydana gelecektir. O zaman oturan kişi, ayakta durandan; ayakta duran, yürüyenden; yürüyen de koşandan daha hayırlıdır. Fitne çıkarmaya yeltenen kişi kendisini o fitnenin içinde buluverir. Kim de (fitneden kurtulup) sığınacak bir yer bulursa hemen oraya sığınsın.” (B7081 Buhârî, Fiten, 9.)

Bu ve benzeri birçok rivayette gelecekte fitnelerin ortaya çıkacağından bahsedilmiş, fitne haberlerinin peşinden de hemen Allah Resûlü’nün fitne ile karşılaşan Müslümanlara uyarıları gelmiştir. İşte burada Peygamberimiz iyi insanların gidip kötülerin egemen olacağı, verilen sözler ve emanetlere riayet edilmeyeceği, insanların ihtilâfa düşüp birbirine gireceği günlerin geleceğini haber vermiştir. Böylesi günlerde nasıl hareket etmeleri gerektiğini soran ashâbına, “İyi bildiğinizi yapar, kötü gördüğünüzü terk edersiniz. Kendinizi ilgilendiren işlerle meşgul olur, başkalarıyla ilgili işlere karışmazsınız.” (HM7063 İbn Hanbel, II, 221; İM3957 İbn Mâce, Fiten, 10.) telkininde bulunmuştur. Ashâbına ve ümmetine bu telkinleri veren Peygamberimiz, yüreğinin derinliklerinde hüznünü hissederek ve üzüntüsünü çevresindekilere yansıtarak fitnelerin sokaklarda yağmur gibi yağdığını gözleriyle görür gibi olduğunu ifade etmiş, “…Yaklaşmış olan kötülükler sebebiyle vay Arapların hâline!” demekten kendini alamamıştır. (B7059 Buhârî, Fiten, 4.)

Hadis fitneye hevesle koşmanın tehlikesini hatırlatıyor. İnsan bazen neyin doğru olduğunu araştırmadan bir tarafın öfkesine kapılabilir. Sözü ve davranışıyla kargaşayı büyütebilir.

Bir haber geldiğinde hemen paylaşmak zorunda değiliz. Kaynağını kontrol edelim, insanlara zarar verip vermeyeceğini düşünelim. Haksızlığa sessiz kalmadan da doğru ve güvenli yolları arayabiliriz. Fitneden sakınmak, mağdurun hakkını görmezden gelmek değildir. Öfkenin sürüklediği kalabalığa aklımızı ve vicdanımızı teslim etmemektir.

Uyarıyı korku gösterisine çevirmemek

عَنْ أَبِى هُرَيْرَةَ قَالَ:قَالَ النَّبِيُُّ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) : “لاَ تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى يُقْبَضَ الْعِلْمُ، وَتَكْثُرَ الزَّلاَزِلُ، وَيَتَقَارَبَ الزَّمَانُ، وَتَظْهَرَ الْفِتَنُ، وَيَكْثُرَ الْهَرْجُ –وَهُوَ الْقَتْلُ الْقَتْلُ– حَتَّى يَكْثُرَ فِيكُمُ الْمَالُ فَيَفِيضُ.”

Ebû Hüreyre’nin naklettiğine göre, Hz. Peygamber (sav) şöyle buyurmuştur: “İlim kaybolmadıkça, depremler çoğalmadıkça, zaman kısalmadıkça, herc yani cinayetler artmadıkça ve elinizde mal çoğalıp taşmadıkça kıyamet kopmaz.” (B1036 Buhârî, İstiskâ, 27)

Bazı rivayetlere göre, fitne ve fesattan kaynaklanan kötüye gidiş öyle dayanılmaz bir hâl alacaktır ki, “İnsanlar bir kabrin başına varıp, ‘Keşke onun yerinde ben olsaydım!’ diyeceklerdir.” (MU576 Muvatta’, Cenâiz, 16; B7115 Buhârî, Fiten, 22.) Yaşamaktansa ölmeyi, yerin üstünde olmaktansa altında olmayı tercih edeceklerdir. Böylesi durumlarla karşılaşacak olan Müslümanlara terörün, kargaşanın bir parçası olmaktansa dağ başına çıkıp inzivaya çekilmeyi tavsiye eden Allah Resûlü şöyle buyurmaktadır: “Müslüman’ın en iyi malının koyunlar olması yakındır. Onları dağ başlarında ve sulak arazide otlatacak, böylece dinî yaşantısını fitneden koruyabilecektir.” (B7088 Buhârî, Fiten, 14.) Allah Resûlü ayrıca gerekirse fitneye muhatap olan Müslüman’ın dağ başındaki münzevi hayatı ölünceye kadar yaşamayı dahi göze alabilmesi gerektiğini ifade etmiştir. (B7084 Buhârî, Fiten, 11.)

Gelecekte meydana gelecek ihtilâflar, anlaşmazlıklar ve kargaşa ortamı gibi durumlardan endişeyle bahseden, Müslümanları böylesi durumlarla karşılaştıklarında kimi zaman başkalarının işine karışmama kimi zaman sürüsünü alıp dağa çıkma gibi tavırlar sergilemeye çağıran Allah Resûlü, bu olayların doğal sonucu olan ayrışmayı da şu şekilde ifade etmiştir: “Şunu iyi bilin, Ehl-i kitaptan sizden önce gelenler yetmiş iki fırkaya ayrıldı. Bu ümmet ise yetmiş üç fırkaya ayrılacaktır. Bunlardan yetmiş ikisi cehennemde, biri cennette olacaktır.” (DM2546 Dârimî, Siyer, 75; D4597 Ebû Dâvûd, Sünnet, 1.) Müslümanları bekleyen bütün bu olumsuzluklara, ihtilâf, kargaşa ve ayrışmaya rağmen Allah Resûlü ümmeti hakkında ümitvardı: “Ümmetim asla sapıklıkta birleşmez. Bundan dolayı (Müslümanlar arasında) ihtilâf gördüğünüzde çoğunluğa uyun.” (İM3950 İbn Mâce, Fiten, 8.)

Peygamberimiz, Müslümanların gelecekte nelerle karşılaşacaklarına dair tablolar çizerken sadece onların aralarındaki anlaşmazlıklara, ihtilâflara ve bölünmelere değinmemiş, ahlâkî değerlerin yozlaşmasından doğal felâketlere, İslâm’ın topluma kazandırdığı temel hedeflerin kaymasından yakın zamanda olacak savaşlara ve galiplerine, Müslümanların mal mülk ve servet içerisinde yüzmelerinden, namaz kıldıracak bir imam bulamamalarına kadar birçok konuya temas etmiştir. Bu tespitlerinden birisinde o şöyle buyurmaktadır: “İlim kaybolmadıkça, depremler çoğalmadıkça, zaman kısalmadıkça, herc yani cinayetler artmadıkça ve elinizde mal çoğalıp taşmadıkça kıyamet kopmaz.” (B1036 Buhârî, İstiskâ, 27.)

Kıyamet kopmadan önce meydana gelecek bazı olaylardan böyle bahseden Nebî (sav), gelecekle ilgili bir tasavvur ortaya koymuştur. Bu tasavvur Müslümanlar açısından olumlu ve olumsuz değerlendirmeleri birlikte ele almaktadır. İlmin yok olması, depremlerin artması ve fitnenin/kargaşanın çoğalması gelecek açısından olumsuz bir yargıyı belirtirken, Müslümanların zenginleşmesi ve zamanın daralması ise olumlu bir yargı ifade etmektedir. Nitekim ilmin azalmasıyla, ilim adamlarının vefatı neticesinde insanların ilmî meseleleri cahil kimselere sormaları ve onların da yanlış bilgi vermek suretiyle insanları yanıltmaları kastedilmektedir. (B100 Buhârî, İlim, 34.)

Kıyamet öncesine dair haberleri günümüzdeki her olaya tek tek eşleştirmek için yetkimiz yoktur. Hadisin uyarısını ciddiye alır, vakti ve ayrıntısı hakkında Allah’ın bildirmediği hükmü vermeyiz.

Bir felakette insanların acısını kehanetimizin delili gibi kullanmayalım. Yardıma, güvenilir bilgiye ve gerekli tedbire yönelmek gerekir. Çocukları gelecekle ilgili dehşetli tahminlerle kaygılandırmayalım. Onlara Allah’a güveni, doğru bilgiyi ve yapılabilir sorumluluğu öğretelim. İman, paniği çoğaltan bir dile dönüşmesin.

Geleceğin uyarısı bugünün kazancına dokunsun

عَنْ أَبِى هُرَيْرَةَ (رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ) عَنِ النَّبِيِّ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) قَالَ: “يَأْتِى عَلَى النَّاسِ زَمَانٌ لاَ يُبَالِى الْمَرْءُ مَا أَخَذَ مِنْهُ، أَمِنَ الْحَلاَلِ أَمْ مِنَ الْحَرَامِ؟.”

Ebû Hüreyre’den (ra) nakledildiğine göre, Hz. Peygamber (sav) şöyle buyurmuştur: “İnsanlar için öyle bir zaman gelecek ki kişi malını helâlden mi yoksa haramdan mı elde ettiğine aldırmayacak!” (B2059 Buhârî, Büyû’, 7)

Hadiste zamanın yaklaşmasına veya kısalmasına dair ifade farklı şekillerde açıklanmıştır. Âlimlerin bu konudaki yorumları, rivayetin anlamı üzerinde dikkatle düşünme gayretidir. (AU7/82 Aynî, Umdetü’l-kârî, VII, 82.) Biz bu yorumlardan yola çıkarak kendi yaşadığımız bir gelişmeyi kesin bir alamet diye ilan etmeyelim. Kardeşlerim, bizim için açık olan sorumluluk, vaktimizi doğru kullanmaktır. Bir bilgiye daha hızlı ulaşabilmek, onu mutlaka daha doğru anladığımız anlamına gelmez. Bir işi daha çabuk bitirmek de kendimize ve ailemize daha çok vakit ayırdığımızı tek başına göstermez. Hayatın hızı içinde durup niyetimizi, emeğimizi ve harcadığımız zamanı düşünelim. Geçen günlerin yalnızca sayısını değil, içinde ne yaşadığımızı da soralım. Peygamberimizin uyarısını kendimizden uzak bir tartışmaya dönüştürmeyelim. İlme, helâl kazanca ve zamanın kıymetine dikkat edelim. Bilmediğimiz ayrıntıyı Rabbimize bırakırken bildiğimiz görevi ihmal etmeyelim.

Peygamberimizin gelecek tasavvurunda ümmetinin dünya malına düşkünlük gösterip dinî ve ahlâkî değerleri dikkate almamaları tehlikesi önemli bir yer tutmaktadır. Ebû Saîd el-Hudrî’nin anlattığına göre, Resûlullah bir gün, “Benden sonra sizin hakkınızda en çok korktuğum şey, önünüze açılacak olan yeryüzü bereketleridir.” der ve dünya malını yeşil ota benzetir. Dolayısıyla dünya malına düşkün olanların hâli, karnını yeşillikle doldurup bir süre sonra boşaltan, ardından aynı işi tekrarlayan otoburların hâli gibidir. Peygamber Efendimiz, “Bu dünya malını hakkıyla kazanan ve Allah yoluna, yetimlere, fakirlere, yolculara harcayan Müslüman’a ne mutlu! Dünya malını haksız kazanan ise yiyen ama doymayan gibidir. Kıyamet gününde bu mal kendi sahibinin aleyhine şahit olacaktır.” buyurarak bu konuda Müslümanların nasıl davranması gerektiğini açıklar. (B2842 Buhârî, Cihâd, 37.) Allah Resûlü insandaki mal hırsının ulaşacağı noktayı ise “İnsanlar için öyle bir zaman gelecek ki kişi malını helâlden mi yoksa haramdan mı elde ettiğine aldırmayacak!” (B2059 Buhârî, Büyû’, 7.) şeklinde ifade etmiştir.

Bazı hadis rivayetlerinde İslâm’ın geleceği ile ilgili farklı değerlendirmeler de nakledilmiştir. Bunlardan bazıları olumsuz bir bakış ihtiva etmektedir. Meselâ bazı rivayetlere göre, elbise nakışının silinip gitmesi gibi İslâm da silinip gidecek, öyle ki oruç nedir, namaz nedir, hac nedir, sadaka nedir bilinmez olacak, “Biz babalarımızı ‘lâ ilâhe illâllâh’ kelimesini söylerken gördük, bu yüzden biz de onu söylüyoruz.” diyen yaşlılar dışında İslâm’ı bilen kalmayacaktır. (İM4049 İbn Mâce, Fiten, 26.) “İman garip olarak başlamıştır ve yine başladığı hâle dönecektir. İnsanların bozulduğu o zamanda, gariplere ne mutlu! Ebu’l-Kâsım’ın canını elinde tutan Allah’a yemin ederim ki tıpkı bir yılanın yuvasında sıkıştığı gibi İslâm da şu iki mescit (Mekke ve Medine) arasında sıkışıp kalacaktır.” (HM1604 İbn Hanbel, I, 185; M373 Müslim, Îmân, 232.)

Kıyamet kopmadan önce cemaat kendilerine namaz kıldıracak imam bulamayıp birbirini öne itecek, (D581 Ebû Dâvûd, Salât, 59; İM982 İbn Mâce, İkâmet, 47.) dininin gereklerini yerine getirme konusunda dirençli davranıp Müslümanca yaşayan kimse, avucunda ateş tutan kimse gibi olacaktır. (T2260 Tirmizî, Fiten, 73.) Müslümanlar önceki dinlere tâbi olanların yollarına karış karış, arşın arşın ve adım adım tâbi olacaklar, hatta onlar bir keler/kertenkele deliğine girseler peşlerinden gireceklerdir. (B3456 Buhârî, Enbiyâ, 50; HM8322 İbn Hanbel, II, 327.) Dine aykırılığından dolayı garipsenecek birçok bid’at ortaya çıkacak (B7052 Buhârî, Fiten, 2.) ve bütün bunlar din gibi algılanacaktır.

Helâl haram gözetmeden mal kazanılacağına dair uyarı, kendi hesabımıza dönmemizi istiyor. Başkalarının ahlâkından şikâyet ederken bizim kazancımızın yolu doğru mu? Bilmediğimiz bir işlemi sırf kazandırıyor diye kabul ediyor muyuz?

Bir ücret, bir malın niteliği veya ortak hesap hakkında açıklığa emek verelim. Gerekli dinî ve hukukî bilgiyi ehline soralım. Geleceği tartışmak yerine bugün önümüzdeki hakkı teslim edelim. Ahir zaman uyarısından alacağımız en canlı derslerden biri, kendi ticaretimizde dürüst kalabilmektir.

Gaybı Allah’a bırakıp hayrı ertelememek

إِنَّ ٱللَّهَ عِندَهُۥ عِلْمُ ٱلسَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ ٱلْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِى ٱلْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِى نَفْسٌ مَّاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِى نَفْسٌۢ بِأَىِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌۢ

Kıyametin ne zaman kopacağı bilgisi şüphesiz yalnızca Allah katındadır. O, yağmuru indirir, rahimlerdekini bilir. Hiç kimse yarın ne kazanacağını bilemez. Hiç kimse nerede öleceğini de bilemez. Şüphesiz Allah hakkıyla bilendir, (herşeyden) hakkıyla haberdar olandır. (Lokmân 31/34)

Çeşitli rivayetlerde Müslümanları gelecekte bekleyen olumsuzluklardan bazıları da şu şekilde zikredilmiştir: Cehaletin yayılması, ilmin azalması, zinanın yayılması, şarabın içilmesi, erkeklerin sayısının azalıp da kadınların çoğalması, (B5577 Buhârî, Eşribe, 1.) idarecilerin iltimas geçerek vazifeleri ehil olmayanlara vermesi, (N5385 Nesâî, Âdâbü’l- kudât, 4; T2189 Tirmizî, Fiten, 25.) Müslümanların Kur’an’ı okudukları hâlde onunla amel etmemeleri, (HM17612 İbn Hanbel, Iv, 160; İM4048 İbn Mâce, Fiten, 26.) yönetimde haksızlığın ve torpilli işlerin yaygınlaşması…25 Yine Allah Resûlü, her bir devrin öncekinden daha kötü olacağına (B7068 Buhârî, Fiten, 6.) işaret etmiştir. Allah Resûlü’nün bu işareti, muhataplarının ashâb olması itibariyle sahâbe dönemi ile ilgili olmalıdır. Yani seneler ilerledikçe yeryüzünde yaşanacak her dönem sahâbe dönemini aratacaktır.

Resûl-i Ekrem bir gün bir mezarlığa uğradığında ölülere hitaben, “Ey müminler topluluğu! Selâm olsun size! Biz de inşallah size katılacağız. Kardeşlerimizi görmüş olmayı isterdim.” buyurmuş, bu sözleri duyan sahâbe-i kirâm, “Ey Allah’ın Resûlü! Biz senin kardeşlerin değil miyiz?” diye sormuşlardı. O da, “Siz benim dostlarımsınız, kardeşlerim ise henüz gelmediler. Ben onları kevser havuzunun başında bekleyeceğim.” buyurmuştur. Onlar, “Ümmetinden senden sonra gelecekleri nasıl tanıyacaksın?” diye sormuş, Allah Resûlü de “Düşünün bakalım, bir adamın siyah atlar arasında alnı beyaz, ayakları beyaz sekili bir atı olsa onu tanımaz mı?” demiştir. Onların, “Evet, tanır.” şeklinde karşılık vermeleri üzerine de Resûlullah (sav) şöyle buyurmuştur: “Onlar kıyamet günü, aldıkları abdestten dolayı yüzleri pırıl pırıl parlayarak, abdest organları ışıldayarak geleceklerdir. Ben de onları kevser havuzu başında karşılayacağım.” (N150 Nesâî, Tahâret, 110; M584 Müslim, Tahâret, 39.) Böylece o, kendisini göremeyen ve vefatından sonra dünyaya gelen her Müslüman’a kendisiyle kardeş olabilme imkân ve şerefini müjdelemiştir.

Bu çerçevede Peygamberimiz, İslâm’ın girmeyeceği evin kalmayacağını da haber vermiş ve şöyle buyurmuştur: “Gece ve gündüzün ulaştığı her yere bu din ulaşacak; Allah, ister kerpiçten, isterse deve kılından yapılsın bu dinin kendisi tarafından içine girdirilmediği hiçbir ev bırakmayacaktır. Bu (kimi için) öyle bir izzet (kimi için de) öyle bir zillet olacaktır ki! Bu şekilde Allah, İslâm’ı aziz eyleyecek, küfrü ise zelil edecektir.” (HM17082 İbn Hanbel, Iv, 104.) Başka bir sözünde de İslâm dininin mutlaka kemale ereceğini, bir kişinin yalnız başına San’a’dan Hadramevt’e kadar Allah’tan başka hiçbir şeyden korkmayarak selâmetle gideceğini (B3612 Buhârî, Menâkıb, 25.) haber vermiştir. Böylece o, İslâm’ın yeryüzünde mutlaka hâkim olacağını, İslâm’ın hâkimiyeti altındaki bir dünyanın da insanlığa huzur, güven ve emniyet telkin edeceğini müjdelemiştir. Bütün bu sözleriyle Peygamberimiz, Yüce Allah’ın dinini diğer bütün dinlere üstün kılacağı vaadini ve fermanını (Sâf, 61/9.) teyit etmiştir.

Allah Resûlü’nün gelecek zaman algısına dair ortaya koyduğu en önemli olgulardan birisi de Müslümanların zenginleşmesidir. Her ne kadar bu olgu kimi zaman kötümser bir gelecek tasavvuru olarak nitelenmişse de iyimser bir tasavvur olarak algılanması daha önceliklidir. Çünkü Müslümanların zenginleşmesi, İslâm’ın tüm dünyaya yayılması açısından elzemdir. Belki de Allah Resûlü’nün İslâm’ın girmediği hiçbir mekânın kalmayacağı müjdesinin gerçekleşme zamanı Müslümanların zengin oldukları zamandır. Çünkü Peygamberimiz öyle bir zamandan şu ifadelerle bahsetmiştir: “Sadaka verin. Zira insanlar için öyle bir zaman gelecek ki kişi elinde sadakasıyla dolaşacak ve o sadakayı kabul edecek bir kimse bulamayacak.” (B7120 Buhârî, Fiten, 25.) Hatta Peygamberimiz, Müslümanlar aşırı derecede zenginleşip servet dolup taşmadan kıyametin kopmayacağını, Arabistan’ın çayırlıklar ve nehirler akan bir memleket hâline geleceğini (M2339 Müslim, Zekât, 60.) haber vermiştir.

Ayet insanın yarın ne kazanacağını bile bütünüyle bilmediğini hatırlatıyor. Bu sınır bizi sorumluluktan kurtarmaz; plan yaparken mütevazı kılar. Geleceği yönetiyormuş gibi davranmadan bugünkü doğru işi seçebiliriz.

Bir yardım yapabileceksek zamanı gelince diye sürekli ertelemeyelim. Bilgiye ve ailemize vakit ayıralım. Bir yanlış haberi düzeltelim. Rabbimizin bildirmediği tarihlerle oyalanmak yerine bize emanet ettiği günü hayra çevirelim. Geleceğe güvenli bakış, bugünün imanlı ve dürüst gayretiyle beslensin.

Gönlümüzü Rabbimize açalım

Allah’ım, geleceğin korkusuyla bugünün sorumluluğunu kaybetmekten Sana sığınırız. Fitneyi büyüten dilden, helâli unutturan hırstan ve bilgisiz iddialardan bizi koru.

Rabbimiz, ailelerimize güven, çocuklarımıza ümit ve gençlerimize doğru bilgi ihsan et. Felakete uğrayana yardım eden, haksızlık karşısında adaletli davranan insanlar olalım. Gaybı Sana bırakıp önümüzdeki hayrı ertelemeyelim. Kazancımızı helâl, sözümüzü doğru ve kulluğumuzu samimi tut. Her zamanın imtihanında rızana uygun bir yol nasip et. Âmin.

Kaynak: Diyanet kaynak metni, 7. cilt, 589–598. sayfalar. Ayet ve hadislerin asıl kaynakları ilgili alıntıların yanında belirtilmiştir. Arapça ayet metni: Tanzil Project, Uthmani 1.1, CC BY 3.0; meal: Diyanet İşleri Başkanlığı.