Hadislerle İslâm.. "Bir İnsan Olarak Hz. Peygamber" Konulu Hadislerle İslâm Vaazı sitemize eklenmiştir..
Bir İnsan Olarak Hz. Peygamber
Hamd, insanlığa kendi içlerinden bir elçi göndererek doğru hayatı öğreten Yüce Allah’a mahsustur. Salât ve selâm, kulluğunu ve insanî hayatını tevazu ile yaşayan Sevgili Peygamberimiz Hz. Muhammed Mustafa’ya, onun ailesine, ashâbına ve yolundan yürüyen bütün müminlere olsun.
Aziz müminler, Peygamberimizi ulaşılmaz bir hayatın içinde düşünürsek, onu örnek alma imkânını da uzaklaştırabiliriz. O, Rabbinden vahiy alan bir elçiydi; aynı zamanda aile kuran, çalışan, yorulan, sevinen ve üzülen bir insandı. Güzel ahlâkı tam da hayatın bu gerçekliği içinde görünüyordu.
Onun insan oluşunu anmak, risâletini küçültmek değildir. İnsanlığa verilen örneğin kendi hayatımızla bağını anlamaktır. Bugün kendi yorgunluğumuzun, acımızın ve gündelik sorumluluğumuzun içinde nasıl daha güzel bir kul olabileceğimizi düşüneceğiz.
Sevgide ölçüyü korumak
عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ: سَمِعَ عُمَرَ (رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ) يَقُولُ عَلَى الْمِنْبَرِ: سَمِعْتُ النَّبِيَّ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) يَقُولُ: “لاَ تُطْرُونِى كَمَا أَطْرَتِ النَّصَارَى ابْنَ مَرْيَمَ، فَإِنَّمَا أَنَا عَبْدُهُ، فَقُولُوا: عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ.”
İbn Abbâs’ın işittiğine göre, Ömer (ra) minberde şunları anlatmıştır: “Ben Peygamber’i (sav) şöyle buyururken işittim: ‘Hıristiyanların Meryem oğlunu (İsa’yı) övmekte aşırı gittikleri gibi siz de beni övmede aşırılık göstermeyin. Şüphesiz ki ben Allah’ın kuluyum. Onun için bana ‘Allah’ın kulu ve resûlü’ deyin.” (B3445 Buhârî, Enbiyâ, 48)
Peygamberimizin vefatının ardından Hz. Ebû Bekir, insanlara kulluğun yönünü hatırlattı. Allah’a hamd ve senâ ettikten sonra şöyle devam etti Hz. Ebû Bekir: “Dikkat edin! Kim Muhammed’e kulluk ediyorsa bilsin ki Muhammed ölmüştür. Kim Allah’a kulluk ediyorsa bilsin ki Allah diridir, asla ölmez. Yüce Allah, Peygamberi’ne, ‘Muhakkak sen de öleceksin, onlar da elbet ölecekler.’ (Zümer, 39/30.) buyurdu. Yine Allah şöyle buyurdu: ‘Muhammed, ancak bir peygamberdir. O’ndan önce de peygamberler gelip geçmiştir. Şimdi o ölür ya da öldürülürse, gerisin geriye (eski dininize) mi döneceksiniz? Kim geri dönerse, Allah’a hiçbir şekilde zarar vermiş olmayacaktır. Allah, şükredenleri mükâfatlandıracaktır.’” (Âl-i İmrân, 3/144.)
Hz. Ebû Bekir’in bu sözlerinden sonra insanlar hıçkırarak ağlamağa başladılar. (B3668 Buhârî, Fedâilü ashâbi’n-nebî, 5.) Ashâb öyle şaşkınlık içindeydi ki Hz. Ebû Bekir bu âyeti okuyana kadar, sanki Allah’ın böyle bir âyet indirdiğini bilmiyor gibiydiler ve âdeta bunu Hz. Ebû Bekir’den yeni öğreniyorlardı. Artık herkes bu âyeti okumaya başlamıştı. Allah Resûlü’nün ölümünü o âna kadar kabullenemeyen Hz. Ömer, Hz. Ebû Bekir’in okuduğu âyetleri dinleyince gerçekle yüz yüze gelmiş, dehşete düşmüş ve dizleri dermansız kalmıştı. Bu acı gerçeğin ağırlığı karşısında bulunduğu yere çöküvermişti. (B4454 Buhârî, Meğâzî, 84.)
Hz. Ömer ile birlikte sahâbenin yüzleştiği bu en büyük acı, bilinen bir hakikati çok çarpıcı biçimde yeniden hatırlatmıştı. Peygamber Efendimiz de bir insandı. Allah’tan vahiy alıyordu ama neticede o bir beşerdi. (Kehf, 18/110.) Doğan her fâni gibi o da vefat etti. Bâkî kalansa Allah ve dini idi. Hz. Ebû Bekir’in okuduğu âyetle hatırlattığı da buydu insanlara. Sahâbîler, çok iyi bildikleri bu hakikati duygu yoğunluğundan dolayı sanki ilk defa duymuş gibiydiler. Oysa Peygamberimizin (sav) doğumuna tanık olanlar da vardı içlerinde, (T3619 Tirmizî, Menâkıb, 2.) çocukluk arkadaşı olanlar da. Onlarla birlikte bir ömür geçirmiş, (Yûnus, 10/16.) Allah’ın takdir ettiği eceli geldiğinde de aralarından ayrılmıştı.
Allah’ın Son Elçisi’nin hayatı ve ölümü, Peygamber’in sade bir insandan farklı olması gerektiğini düşünen müşrik algısına bir reddiye idi aslında. Peygamberimize, “Yerden bize bir pınar fışkırtmadıkça, yahut senin hurmalardan, üzümlerden oluşan bir bahçen olup, aralarından şarıl şarıl ırmaklar akıtmadıkça, yahut iddia ettiğin gibi gökyüzünü üzerimize parça parça düşürmedikçe, yahut Allah’ı ve melekleri karşımıza getirmedikçe, yahut altından bir evin olmadıkça, ya da göğe çıkmadıkça sana asla inanmayacağız. Bize gökten okuyacağımız bir kitap indirmedikçe göğe çıktığına da inanacak değiliz.” diyen bu insanlara, Yüce Allah, “Rabbimi tenzih ederim. Ben, sadece insan bir elçiyim.” diye cevap vermesini emretmişti. (İsrâ, 17/90-93.) Müşriklerin, “Ona (gökten) bir hazine indirilseydi veya onunla beraber bir melek gelseydi ya!” demelerinden ötürü ruhu daralarak, kendisine vahyolunan âyetlerin bir kısmını insanlara aktarmaktan vazgeçecek olduğunda, ona sadece bir uyarıcı olarak gönderildiği hatırlatılmıştı. (Hûd, 11/12.) Geçmiş peygamberleri sadece mucizeleri ile hatırlayan câhiliye toplumu, kendi içlerinden çıkan, kendileri gibi yaşayan ve insanî ihtiyaçları olan bu peygamberi inkâra yönelmişler, “Bu ne biçim peygamber! (Bizim gibi) Yemek yiyor, çarşılarda dolaşıyor!” (Furkân, 25/7.) demişlerdi. Onların bu yanlış peygamber tasavvuru Kur’an’da, “(Resûlüm!) Senden önce gönderdiğimiz bütün peygamberler de hiç şüphesiz yemek yerler, çarşılarda dolaşırlardı.” şeklinde düzeltiliyor (Furkân, 25/20.) ve ilâhî uyarının bir insan aracılığıyla olmasının murad edildiği bildiriliyordu.
Resûlullah kendisine yönelik sevgide de kulluk sınırını korumamızı istiyor. Onu Allah’ın kulu ve elçisi olarak tanırız. Allah’a ait olanı bir kula yüklemekle sevgimizi artırmış olmayız. Sahih bilgi, sevginin güvenilir zeminidir.
Bir anlatım bizi çok duygulandırsa da doğruluğunu araştırmadan dinî gerçek gibi yaymayalım. Peygamberimizin insan oluşuna ilişkin açık haberleri görmezden gelerek ona kendi hayalimizde yeni bir hayat biçmeyelim. Çocuklarımıza onun merhametini, doğruluğunu ve günlük yaşayışını anlatalım. Böylece sevgi, gerçek bir örneğe yönelsin. İmanımızın içinde hem hürmet hem tevhid berrak biçimde yer alsın.
Aile hayatının içindeki örneklik
عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: سُئِلْتُ مَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) يَعْمَلُ فِي بَيْتِهِ؟ قَالَتْ: كَانَ بَشَرًا مِنْ الْبَشَرِ يَفْلِي ثَوْبَهُ وَيَحْلُبُ شَاتَهُ وَيَخْدُمُ نَفْسَهُ.
Hz. Âişe anlatıyor: “Bana Resûlullah’ın (sav), evinde iken ne yaptığı soruldu.” (Hz. Âişe bu soruya) şöyle cevap vermişti: “O, herkes gibi bir insandı. Elbisesini temizler, koyununu sağar ve kendi ihtiyaçlarını kendisi görürdü.” (HM26724 İbn Hanbel, vI, 256)
Peygamber’in, “beşer üstü” yahut “melek” gibi bir varlık olması gerektiğini düşünen inkârcılar Allah Resûlü’nün gelişine, “Allah, elçi olarak bunu mu göndermiş?!” diye tepki gösterirken, inkâr gerekçelerini, Allah Resûlü’nün ‘beşer’ yani ‘insan’ oluşuna dayandırmaktaydı. (İsrâ, 17/94.) Kur’an ise bunu reddetmemiş, aksine ısrarla onun “insan” olduğunu vurgulamıştı. Kur’an’ın reddettiği şey, tam da insanlardan farklı hatta insanüstü bir peygamber beklentisiydi. Yüce Allah onlara cevaben, “De ki: Yeryüzünde yerleşip dolaşanlar melek olsalardı, biz de onlara gökten peygamber olarak bir melek gönderirdik!” buyurmuştu. (İsrâ, 17/95.)
Câhiliyeye ait peygamber anlayışını ortadan kaldırıp onun yerine gerçek peygamber anlayışı yerleştirmek isteyen Allah Resûlü de bu hususta oldukça titiz davranmaktaydı. Enes b. Mâlik’in anlattığına göre, bir gün bir adam gelmiş ve Peygamberimize, “Ey Muhammed! Ey Efendimiz, efendimizin oğlu, bizim en hayırlımız ve en hayırlımızın oğlu!” şeklinde iltifatkâr ifadelerle hitap etmişti. Bunun üzerine Allah Resûlü, “Ey insanlar! Aman takvanıza sahip çıkın! Sakın şeytan sizi aldatmasın! Ben, Muhammed b. Abdullah’ım. Allah’ın kulu ve resûlüyüm. Vallahi ben, sizin beni, Yüce Allah’ın bana verdiği makamın üstüne çıkarmanızı istemem!” uyarısında bulunmuştu. (HM12579 İbn Hanbel, III, 154.)
Peygamberimiz bu yanlış tasavvurun kaynağına da dikkat çekiyordu: ‘Hıristiyanların Meryem oğlunu (İsa’yı) övmekte aşırı gittikleri gibi siz de beni övmede aşırılık göstermeyin. Şüphesiz ki ben Allah’ın kuluyum. Onun için bana ‘Allah’ın kulu ve resûlü’ deyin.” (B3445 Buhârî, Enbiyâ, 48.) Peygamberimiz (sav) kul olma vasfının öncelikli olduğuna her fırsatta işaret ediyordu. Bir gün kelime-i şehâdet getirmeyi öğrettiği bir şahıs, “Şehâdet ederim ki Muhammed Allah’ın resûlü ve kuludur.” dediğinde, “Ben resûl olmadan önce kul idim.” buyurarak derhâl müdahale etmiş ve “Allah’ın kulu ve resûlüdür.” şeklinde cümleyi düzelttirmişti. (MA3076 Abdürrezzâk, Musannef, II, 205.) Abd (kul) oluşuna dikkat çekilmesi, peygamberleri yüceltenlere, ilâhlaştıranlara resûl oluşunun vurgulanması da peygamberleri döven, kovan ve öldürenlere bir reddiye idi. Askerlere su taşıma, yaralı ve şehit olmuş askerlerin Medine’ye intikali gibi işlerde hizmet vermek amacıyla Resûlullah ile birlikte gazveye katılmış genç bir hanım sahâbî olan (Hİ7/641 İbn Hacer, İsâbe, vII, 641.) Rubeyyi’ bnt. Muavviz’in düğün törenine katıldığında tef çalıp şarkı söyleyen kızlarla ilgili Allah Resûlü’nün uyarısı da aynı kaygıya dayanıyordu. Şarkı söyleyen bu kızlar, Bedir Savaşı’nda şehit olan babalarının güzel vasıflarını anıyorlardı. Derken içlerinden birisi, “İçimizde bir peygamber var! O, yarın ne olacağını bilir!” şeklinde bir cümle ile Allah’ın Resûlü’nü övmek istedi. Bunun üzerine Peygamber (sav), “Böyle söyleme! Az önce söylemekte olduğun sözleri söyle!” (B4001 Buhârî, Meğâzî, 12.) diyerek uyardı ve “Yarın ne olacağını ancak Allah bilir.” diye de ekledi. (İM1897 İbn Mâce, Nikâh, 21.)
Hz. Âişe’nin ev hayatına ilişkin şahitliği, örnekliğin en yakında başladığını gösteriyor. Gündelik bir işi üstlenmek, yakınlarımızın yorgunluğunu fark etmek ve ortak hayatın yükünü paylaşmak güzel ahlâktandır.
Bir ailede herkesin dinlenmeye ve anlaşılmaya ihtiyacı vardır. Evdeki görünmeyen emeği yalnızca bir kişinin görevi gibi düşünmeyelim. Yapabileceğimiz bir işi söylenmesini beklemeden üstlenebiliriz. Çocuğumuzun bakımına, yaşlı bir yakının ihtiyacına ve evin düzenine gerçek bir katkı sunalım. Peygamber sevgimizi anlatırken en yakınımızın bizim yardımımızı da hissetmesine önem verelim. Güzel bir söz, onunla uyumlu bir davranışla daha inandırıcı olur.
Yanılmayı fark edince dönmek
عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ: صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) خَمْسًا. فَقُلْنَا: يَا رَسُولَ اللَّهِ! أَزِيدَ فِى الصَّلاَةِ؟ قَالَ: “وَمَا ذَاكَ؟” قَالُوا: صَلَّيْتَ خَمْسًا. قَالَ: “إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ أَذْكُرُ كَمَا تَذْكُرُونَ وَأَنْسَى كَمَا تَنْسَوْنَ.” ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَيِ السَّهْوِ.
Abdullah (b. Mes’ûd) anlatıyor: Resûlullah (sav) namazı bize beş rekât olarak kıldırdı. “Ey Allah’ın Resûlü, namaza ilâve mi yapıldı?” diye sorduk. “Bu da nereden çıktı?” buyurdu. Bunun üzerine, “Beş rekât kıldırdın.” dedik. “Ben de ancak sizin gibi bir insanım. Sizin hatırladığınız gibi hatırlarım ve sizin unuttuğunuz gibi unuturum.” buyurdu. Sonra iki (secde ederek) sehiv secdesi yaptı. (M1284 Müslim, Mesâcid, 93)
Bütün bu ikaz ve hatırlatmalar yanlış bir peygamber tasavvurunun önüne geçmek için yapılıyordu. İnsanların insanüstü varlık anlayışına ne kadar meyilli oldukları geçmiş peygamberler ile ilgili düşüncelerinde kendini göstermişti. İsmi Rifâa b. Yesribî, Yesribî b. Avf gibi çeşitli şekillerde kaydedilmiş, (Hİ2/495 İbn Hacer, İsâbe, II, 495.) künyesi Ebû Rimse olan sahâbînin Peygamberimiz ile ilk karşılaşması, bu yerleşik algının tesirinin hangi boyutlara ulaştığını açıkça ortaya koymaktaydı: “Babamla birlikle Resûlullah’ın (sav) yanına gittik. Onu gördüğümde babam, ‘Bu kimdir biliyor musun?’ dedi. ‘Hayır.’ dedim. ‘Bu Allah’ın elçisi Muhammed’dir.’ dedi. Babamın bu sözü üzerine şaşırıp öylece kalakaldım. Çünkü ben Allah’ın Elçisi’ni insanlara benzemeyen farklı bir şey olarak hayal ederdim. Oysa onun saçları uzun ve kınalıydı, üzerinde de iki yeşil cübbe vardı.” (HM7116 İbn Hanbel, II, 228.)
Ne kıyafeti, ne oturup kalkması ne de hareketleri farklıydı. Halkın toplu merasimlerinde, düğünlerinde, yemeklerinde bulunmayı severdi. O, yemek yerken yere oturur ve “Ben bir kulun yediği gibi yer ve oturduğu gibi otururum.” derdi. (MA19543 Abdürrezzâk, Musannef, X, 415.) Bir Kurban Bayramı günü bayram namazı kılınmış ve ortaya tirit yemeği getirilmişti. Halk hemen yemeğin başına toplandı. Ancak oturanların sayısı artıp sıkışınca herkesle birlikte sofraya oturmaktan çekinmeyen Resûlullah da diz üstü oturmak zorunda kaldı. Peygamberimize bu oturuşu yakıştıramamış olmalı ki bir bedevî, “Bu oturuş da neyin nesi?” diyerek şaşkınlığını dile getirdi. Onun bu sözüne karşılık Allah Resûlü, “Şüphesiz ki Allah beni mütevazı bir kul olarak yarattı, zorba ve inatçı biri olarak değil!” cevabını verdi. (D3773 Ebû Dâvûd, Et’ıme, 17.) Arkadaşlarıyla birlikte iken, giyimiyle ya da tavırlarıyla dikkat çekmez, tam anlamıyla onlardan biri olurdu. Meselâ, Allah Resûlü’nün “anlayışlı insan” diye nitelediği, Hz. Ömer’in de bir konuyu kendisinden daha güzel ve veciz anlatanını görmediğini söylediği (Hİ3/487 İbn Hacer, İsâbe, III, 487.) Dımâm b. Sa’lebe, Medine’ye ilk geldiğinde mescitte ashâbıyla beraber oturan Peygamberimizi tanıyamamış ve “Hanginiz Muhammed?” diye sormak zorunda kalmıştı. (B63 Buhârî, İlim, 6.) Daha öncesinde, hicret esnasında da benzer bir olay yaşanmıştı. Rebîulevvel ayının bir pazartesi günü Allah Resûlü ve beraberindekiler sıkıntılı hicret yolculuğunun sonuna gelip Kubâ’ya ulaştıklarında Medineli Müslümanlar tarafından coşkulu bir şekilde karşılanmışlardı. Peygamber Efendimiz istirahat için bir hurmanın gölgesine oturmuş, kendilerini karşılayanlarla Hz. Ebû Bekir ilgilenmişti. Hatta ensardan Resûlullah’ı karşılamak için Kubâ’ya gelenler onu daha önceden hiç görmemiş oldukları için Hz. Ebû Bekir’i selâmlıyorlardı. Ne zaman ki Hz. Ebû Bekir, Peygamberimizi güneşten korumak maksadıyla kendi elbisesiyle ona gölgelik yapmıştı, işte ancak o zaman halk Resûlullah’ı tanıyabilmişlerdi. (B3906 Buhârî, Menâkıbü’l- ensâr, 45.)
Hz. Âişe’nin ifadesiyle ashâbdan herhangi bir aile reisi evinde ne yapıyorsa o da aynısını yapardı. (EM540 Buhârî, el-Edebü’l- müfred, 190.) O, herkes gibi bir insandı. Elbisesini temizler, koyununu sağar ve kendi ihtiyaçlarını kendisi görürdü. (HM26724 İbn Hanbel, vI, 256.) Peygamberimizi çocuklarla şakalaşırken, (B6354 Buhârî, Deavât, 31.) torunlarını gezdirirken, (MŞ32185 İbn Ebû Şeybe, Musannef, Fedâil, 23.) gençlerle dertleşirken, alış veriş yaparken, savaş için hendek kazarken görmek mümkündü. Sonradan Kûfe’ye yerleşen ve Abdülmelik b. Mervân’ın hilâfeti zamanında vefat eden (TK4/439 Mizzî, Tehzîbü’l- Kemâl, Iv, 439.) Câbir b. Semüre’ye Resûlullah ile birlikte oturup diğer insanlarla yaptıkları gibi sohbet ve muhabbet edip etmedikleri sorulunca o, “Elbette çok kereler sohbete dalardık. Resûlullah sabah namazından sonra, güneş yükselinceye kadar namaz kıldığı yerden kalkmazdı. O arada sahâbe sohbet edip konuşurlar, câhiliye döneminde yaşadıklarını anarlar ve gülerler, o da tebessüm ederdi.” diye anlatmıştı. (M1525 Müslim, Mesâcid, 286.) Zeyd b. Sâbit ise böyle bir soruya, “Dünyadan bahsedersek bizimle beraber o da bahseder, yemekten söz edersek bizimle beraber o da söz ederdi.” şeklinde cevap vermişti. (MK4882 Taberânî, el- Mu’cemü’l-kebîr, v, 140.)
Namazdaki bu hadise, bize Peygamberimizin insanî hayatında unutma hâlinin bulunduğunu ve bunun nasıl düzeltildiğini öğretiyor. Kendi yanlışımızı kabul etmeyi bir itibar kaybı gibi görmeyelim. Hakikate dönmek, hatada ısrar etmekten daha değerlidir.
Bir çalışanımız veya çocuğumuz bizi uyardığında hemen savunmaya geçiyor muyuz? Bilgimizi ve kararımızı yeniden gözden geçirebiliriz. Elbette ibadetin hükümlerini ehil kaynaklardan öğrenir, somut durumda doğru uygulamayı araştırırız. Buradan alacağımız ahlâkî ders ise açıktır: Yanlışımızı fark ettiğimizde düzeltme iradesi göstermeliyiz. İnsanların susmasını sağlamakla doğruya ulaşmış olmayız; bazen dinlemeye razı olmak daha büyük bir olgunluktur.
Her gün yenilenen istiğfar
عَنِ الْأَغَرِّ الْمُزَنِيِّ وَكَانَتْ لَهُ صُحْبَةٌ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) قَالَ: “إِنَّهُ لَيُغَانُ عَلَى قَلْبِى وَإِنِّى لَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ فِى الْيَوْمِ مِائَةَ مَرَّةٍ.”
Eğar el-Müzenî isimli sahâbîden rivayet edildiğine göre, Resûlullah (sav) şöyle buyurmuştur: “Bazen benim kalbimde bir dalgınlık olur ve bu yüzden günde yüz defa Allah’a istiğfar ederim.” (M6858 Müslim, Zikir, 41)
Peygamberimiz, insanların arasında onlardan biri olarak yaşantısını sürdürmekteydi. Herkes gibi o da hüzünlenir, (M6025 Müslim, Fedâil, 62.) neşelenir (B3556 Buhârî, Menâkıb, 23.) ve öfkelenirdi. (D4659 Ebû Dâvûd, Sünnet, 10.) Onun da hayat meşgalesi vardı. Arkadaşlığı, dostluğu vardı. Eşleri, çocukları ve torunları vardı. Eşleriyle ilişkisinde sorun yaşadığı anlar da olmuştu, (B2468 Buhârî, Mezâlim, 25.) onlarla huzur ve neşeyi paylaştığı anlar da... (D2578 Ebû Dâvûd, Cihâd, 61.)
İnsanî ihtiyaçları olduğu gibi herhangi bir insanın yaşayabileceği durumlar onun da başına geliyordu. Bir defasında yolculuğun verdiği yorgunlukla uykuya teslim olmuş, sabah namazına kalkamamış ve ancak güneş yükseldikten sonra namazını kaza edebilmişti. (B344 Buhârî, Teyemmüm, 6; M1560 Müslim, Mesâcid, 309.) Bir defasında da kıldırdığı bir namazın rekât sayısında yanılmış, sahâbîler, namazda bir değişiklik olup olmadığını ona sorduklarında Peygamberimiz, “Ben de ancak sizin gibi bir insanım. Sizin hatırladığınız gibi hatırlarım ve sizin unuttuğunuz gibi unuturum.” buyurdu. Sonra iki (secde ederek) sehiv secdesi yaptı. (M1284 Müslim, Mesâcid, 93.) Başka bir sefer sabah namazını kılarken Mü’minûn sûresini okumaya başlamıştı. Musa ve Harun peygamberlerin zikredildiği âyete (Mü’minûn, 23/45.) gelmişti ki kendisini bir öksürük almış, daha fazla okuyamayacağını anlayıp rükûya gitmişti. (HM15468 İbn Hanbel, III, 411.) Peygamber olmasına rağmen, daima Allah’a şükreden bir kul olma arzusu içindeydi. İbadet aşkıyla uzun süre namaz kılmaktan dolayı ayakları şişip çatlamıştı. (M7126 Müslim, Sıfâtü’l- münâfikîn, 81.) Öte taraftan gelmiş geçmiş bütün günahları affolunduğu hâlde, “Bazen benim kalbimde bir dalgınlık olur ve bu yüzden günde yüz defa Allah’a istiğfar ederim.” buyurmuştu. (M6858 Müslim, Zikir, 41.)
Günlük hayatta karşılaşılabilecek sıkıntılara o da maruz kalabiliyordu. Meselâ, Hayber’den dönerken eşi Safiyye’yi bineğinin arka tarafına bindirmişti. Talihsizlik bu ya, yolda gelirken bindikleri bu dişi devenin ayağı sürçmüş ve Peygamberimiz ile eşi Safiyye, ikisi birden yere düşmüştü. (B6185 Buhârî, Edeb, 104; B5968 Buhârî, Libâs, 102.) Yine başka bir gün, Allah Resûlü attan düşmüş ve sağ yanı incinmişti. O, bu yaralanmadan dolayı namazlarını bir süre oturarak kıldırmak zorunda kalmıştı. (M921 Müslim, Salât, 77.) Diğer insanlar gibi onun da hastalandığı olmuş ve döneminde geçerli olan tedavi yöntemlerini uygulamıştı. Şiddetli baş ağrısı çekmiş ve hacamat yaptırıp kan aldırmıştı. (B5700 Buhârî, Tıb, 15.) Hz. Âişe’nin anlattığına göre, Peygamber (sav) hastalandığında kendisine ilaç vermelerini istememesine rağmen onun ağzına ilaç koymuşlardı. Onlar, Resûlullah’ın ilaç istememesini, ilaçtan hoşlanmamasına bağlamışlar ve ilacı içirmeye devam etmişlerdi. Hatta Resûlullah ayılınca kendisine ilaç içirenlerin hepsinin o ilaçtan içmesini isteyerek tatlı bir intikam bile almıştı. (B6886 Buhârî, Diyât, 14.)
Peygamberimizin istiğfarını anarken kendi hayatımızda dönüşe ne kadar yer verdiğimizi düşünelim. İnsan ibadet ettiği için kendisini kusursuz sayamaz. Dua ve istiğfar, kalbimizi Rabbimize açan sürekli bir yakınlıktır.
Günün sonunda birkaç dakikamızı davranışlarımızı düşünmeye ayıralım. Kimin hakkını ihmal ettik, hangi sözü gereksizce sert söyledik, hangi iyiliği erteledik? Kendimizi ümitsizce suçlamak yerine yapabileceğimiz düzeltmeyi belirleyelim. Bir özür, iade edilen bir hak veya bırakılan bir yalan gerçek bir başlangıç olabilir. Peygamberimizin insanî yaşayışı bize örnekliğin hayatın içinde olduğunu hatırlatsın. Kulluk, gündelik hayatımızı da Rabbimizin rızasına yöneltmektir.
Gönlümüzü Rabbimize açalım
Allah’ım, elçini doğru tanımayı, kulluğu ve risâletiyle hürmetle anmayı nasip et. Onun insanî yaşayışındaki merhameti, tevazuyu ve sorumluluğu kendi hayatımıza taşımayı öğret.
Rabbimiz, ailelerimizin yükünü paylaşmayı, yanlışımızı kabul etmeyi ve gönülden istiğfar etmeyi nasip eyle. Çocuklarımız yanımızda güven bulsun; yakınlarımız emeğimizden ve desteğimizden mahrum kalmasın. Sevgimizi ölçüsüz iddialardan, davranışımızı kibirden ve dilimizi kırıcı sözden koru. Her gün rızana doğru yeni bir adım atmayı bize lütfet. Âmin.
Kaynak: Diyanet kaynak metni, 6. cilt, 271–284. sayfalar. Ayet ve hadislerin asıl kaynakları ilgili alıntıların yanında belirtilmiştir.
