Hadislerle İslâm.. "Âhiret: Bekâ Yurdumuz" Konulu Hadislerle İslâm Vaazı sitemize eklenmiştir..
Âhiret: Bekâ Yurdumuz
Hamd, kullarını yeniden diriltecek ve adaletle hesaba çekecek Yüce Allah’a mahsustur. Salât ve selâm, bekâ yurduna hazırlanmayı öğreten Sevgili Peygamberimiz Hz. Muhammed Mustafa’ya, onun ailesine, ashâbına ve yolundan yürüyen bütün müminlere olsun.
Muhterem müminler, dünyada bazen bir iyilik karşılıksız, bir haksızlık hesapsız kalmış gibi görünür. Âhirete iman, hayatın bu dünyayla sınırlı olmadığını ve hiçbir hakkın Rabbimizin bilgisinden kaybolmadığını hatırlatır.
Bu iman bizi dünyadan kaçmaya değil, dünyadaki sorumluluğu daha dikkatli taşımaya çağırır. Hesabı başkasına bırakıp burada haksızlık yapamayız. Rabbimizin adaletine güvenen gönlümüz, kendi elimizden adalet ve merhamet ulaşması için de gayret etsin.
Hayatın yönünü bugünden seçmek
عَنْ جَابِرٍ قَالَ: سَمِعْتُ النَّبِيَّ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) يَقُولُ: “يُبْعَثُ كُلُّ عَبْدٍ عَلَى مَا مَاتَ عَلَيْهِ.”
Câbir’in işittiğine göre, Hz. Peygamber (sav) şöyle buyurmuştur: “Herkes öldüğü hâl üzere diriltilecektir.” (M7232 Müslim, Cennet, 83)
Veda Haccı günleriydi. Allah Resûlü’yle birlikte bütün hacılar Arafat’a çıkmıştı. Bir ara Allah Resûlü’nün yanında devesinin üzerinde oturan bir sahâbî, devenin ani bir hareketi ile yere düştü, boynu kırıldı ve öldü. Allah Resûlü, “Onu su ve sidr ile yıkayın, iki ihram bezi ile kefenleyin. Ona koku sürmeyin ve başını örtmeyin. Çünkü kıyamet günü o, lebbeyk diyerek diriltilecektir.” buyurdu. (B1265 Buhârî, Cenâiz, 19; N2861 Nesâî, Menâsikü’l- hac, 101.)
Allah Resûlü’nün bahsettiği “ba’s” yani diriliş, “Kıyamet koptuktan sonra sûra ikinci defa üfürülmesi ile bütün varlıkların hesap vermek üzere tekrar diriltilmeleri, yeniden canlandırılmaları” demektir. Öldükten sonra dirilme inancı Mısır, İran ve Hint dinlerinde olduğu gibi Yahudilik ve Hıristiyanlıkta da vardır. (Kitâb-ı Mukaddes, İşaya, 27/19; Daniel, 12/2, 3, 13; Korintoslular’a I. Mektup, 15/32.) Câhiliye dönemi Araplarının büyük çoğunluğu yeniden dirilişi inkâr etmekteyse de bir kısmı kabul etmekteydi. (Meryem, 19/77; B4732 Buhârî, Tefsîr, (Meryem) 3; Yâsîn, 36/77-79.)
Kur’an’da “yevmü’1-ba’s” (Rûm, 30/56.) ve “yevmü’l-hurûc” (Kâf, 50/42.) diye isimlendirilen diriliş günü; kabirlerin açılacağı, (İnfitâr, 82/4.) yeryüzünün içindeki ağırlıkları dışarıya atacağı, (Zilzâl, 99/2.) Allah’ın insanları tekrar dirilterek yerden ot bitirir gibi topraktan çıkaracağı, (Nûh, 71/17-18.) ölmüş insanların ayağa kalkacağı, canlanacağı gün (Zümer, 39/68.) şeklinde tasvir edilir.
Kur’an, öldükten sonra dirilmeyi şaşkınlıkla ve hayretler içerisinde karşılayan ve bu hadisenin nasıl meydana geleceğini merak eden Hz. İbrâhim’e Yüce Allah’ın hitabını ayrıntılı olarak şu şekilde zikreder: “Hani İbrâhim, ‘Rabbim! Bana ölüleri nasıl dirilttiğini göster!’ demişti. (Allah ona), ‘İnanmıyor musun?’ deyince, ‘Hayır (inandım) ancak kalbimin tatmin olması için.’ demişti. ‘Öyleyse, dört kuş tut. Onları kendine alıştır. Sonra onları parçalayıp her bir parçasını bir dağın üzerine bırak. Sonra da onları çağır. Sana uçarak gelirler. Bil ki şüphesiz Allah mutlak güç sahibidir, hüküm ve hikmet sahibidir.’” (Bakara, 2/260.)
Kur’ân-ı Kerîm, yeniden dirilişin mutlaka gerçekleşeceğini inkârcılara şu yöntemlerle anlatmaktadır: Öncelikle, yoktan yaratmak ikinci kez yaratmaktan daha zordur. Kur’an’da Allah’ın ilk önce yoktan yarattığı, bu yaratmayı ölümden sonra diriltmek suretiyle tekrarladığı, Allah için ikinci kez yaratmanın daha kolay olacağı bildirilmekte; (Ankebût, 29/19-20.) “İnsan, ‘Öldüğümde gerçekten diri olarak (topraktan) çıkarılacak mıyım?’ der. Daha önce hiçbir şey değil iken kendisini yarattığımızı düşünmez mi?” (Meryem, 19/66-67; Rûm, 30/11; Yâsîn, 36/77-79.) buyrularak bu gerçek anlatılıyor. Yine Kur’an, öldükten sonra çürümüş bedenlerinin nasıl diriltileceğini anlayamayıp soranlara yaratmayı ilk defa yapan Yüce Allah’ın yeniden hayata döndürmeye de kadir olduğunu şu şekilde haber vermektedir. “Dediler ki: Biz bir yığın kemik, bir yığın toz olduğumuz zaman mı yeniden diriltilecekmişiz? De ki: (Şüphe mi var?) İster taş olun ister demir! Yahut aklınızca, diriltilmesi daha da imkânsız olan başka bir varlık olun, (yine de diriltileceksiniz.) Diyecekler ki: Peki bizi hayata tekrar kim döndürecek? De ki: Sizi ilk defa yaratan (hayata tekrar döndürecek).” (İsrâ, 17/49-51. Bkz. Hac, 22/5-7; Mü’min, 40/57; Zuhruf, 43/9-11; Ahkâf, 46/33.)
Diğer yandan, bir şeyin benzerini yaratan kendisini de yaratır. Kur’an’da Allah’ın yaş, yeşil ağaçtan ateşi çıkardığı, gökleri, yeri ve tüm kâinatı yoktan yarattığı, bütün bunları yaratan ve yaşatan olarak bu yarattıklarının benzerlerini tekrar yaratabileceği şu şekilde anlatılıyor: “O, sizin için yeşil ağaçtan ateş yaratandır. Şimdi siz ondan yakıp duruyorsunuz. Gökleri ve yeri yaratan Allah’ın, onların benzerini yaratmaya gücü yetmez mi? Evet yeter. O, hakkıyla yaratandır, hakkıyla bilendir.” (Yâsîn, 36/80-81.)
Herkesin öldüğü hâl üzere diriltileceği haberi, hayatımıza yerleştirdiğimiz yönelişin önemini düşündürüyor. Bir insanın son anını dışarıdan görüp Allah katındaki yerini hükme bağlamayız. Bize düşen kendi ömrümüzü doğru yaşamaya çalışmaktır.
Alışkanlıklarımız bizi nereye götürüyor? Dilimiz doğruluğa mı, çıkar için sözü değiştirmeye mi alışıyor? İbadetimiz ve ailemize ilgimiz hayatımızda yer buluyor mu? Bu sorular ümitsizlik için değil, değişim imkânını fark etmek içindir. Bugün dönülebilecek bir yanlış ve başlanabilecek bir hayır vardır.
Küçük görülen iyilik kaybolmaz
فَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُۥ
ᅠArtık kim zerre ağırlığınca bir hayır işlerse onun mükafatını görecektir. (Zilzâl 99/7)
Kur’an’da bu şekilde anlatılan diriliş gerçeği hadis rivayetlerinde daha ayrıntılı bir biçimde yer alır. Öncelikle Kur’an’da iman edilmesi gereken bir gerçek olarak sunulan dirilişi inkâr etmek Allah’ı yalanlamak olarak ifade edilir. (N2080 Nesâî, Cenâiz, 117.) Sevgili Peygamberimiz bir gün dirilişi anlatırken, “Kıyamet günü insanlar çıplak, yalınayak ve sünnetsiz olarak diriltilecekler.” deyince Hz. Âişe dayanamayıp, “Peki yâ Resûlallah, insanların avret yerleri ne olacak? İnsanlar birbirlerine bakmazlar mı?” diye sorunca Allah Resûlü, “O gün onlardan her birinin kendine yetip artacak bir derdi vardır.” buyurur. (N2085 Nesâî, Cenâiz, 118.)
Hadislere göre o gün diriltilecek ilk kişi Peygamberimiz, (B7428 Buhârî, Tevhîd, 22.) giydirilecek ilk insan da Hz. İbrâhim’dir. (N2084 Nesâî, Cenâiz, 118.) Ayrıca Allah Resûlü herkesin öldüğü hâl üzere diriltileceğini bildirmiş, (M7232 Müslim, Cennet, 83.) meselâ, “Şehitleri kanlarıyla ve kanlı elbiseleriyle sarıp defnedin. Çünkü Allah yolunda yaralanan her kimse kıyamet günü yarası kanayarak Allah’ın huzuruna gelir. Yaranın rengi kan rengi, kokusu ise misk kokusu gibidir.” buyurmuştur. (N3150 Nesâî, Cihâd, 27.) Veda Haccı’nda Arafat’ta devesinden düşerek ölen sahâbînin telbiye getirerek (lebbeyk diyerek) diriltileceğini haber vermiştir. (B1265 Buhârî, Cenâiz, 19; İM3084 İbn Mâce, Menâsik, 89.) Hatta Peygamber Efendimiz, Allah tarafından azaba uğramaları neticesinde toptan helâk edilen bir toplumun her bir ferdinin kendi ameline göre diriltileceğini (B7108 Buhârî, Fiten, 19.) ifade etmiştir.
Yeniden diriliş, çürümüş olan insan bedeninin parçalarının bir araya getirilmesi ve bu bedene ruhun iade edilmesi suretiyle ruhen ve bedenen gerçekleşecektir. Nitekim, “Şu çürümüş kemikleri kim diriltecek?” diyenlere cevap olarak, “De ki, onları ilk defa yaratan diriltecektir.” buyrulması (Yâsîn, 36/78-79.) dirilişin hem ruh hem de beden ile birlikte gerçekleşeceğini göstermektedir.
Âhiret hayatında dirilişten sonraki merhale “haşir” ve “mahşer”dir. Kıyamet gününde yeniden diriltilen bütün insanların hesaba çekilmek üzere bir meydana sevk edilip toplanmasına “haşir”, toplanılacak yere de “mahşer”, “mevkıf” veya “arasat” denir.
Kur’ân-ı Kerîm’de haşir ayrıntılı olarak anlatılmaktadır. Kur’an, insanların ve cinlerin hesaba çekilmek için haşredileceklerini haber vermektedir. (Âl-i İmrân, 3/158; En’âm, 6/51, 72, 128; Sebe’, 34/40; Ahkâf, 46/6.) Ayrıca bütün insanların bir araya toplanacakları bir günden ve o günün aldananların ortaya çıkacağı bir gün olacağından, (Teğâbün, 64/9.) Allah’ın bütün insanları bir gün kadar kısa hissettikleri bir zaman içerisinde bir araya getireceğinden, (Yûnus, 10/45.) huzurunda toplayacağından (Bakara, 2/203.) bahsetmektedir. O gün yer yarılacak, insanlar süratle kabirlerinden çıkarak çekirgeler gibi kendilerini çağırana doğru koşacak, (Kâf, 50/44; Kamer, 54/7-8.) herkesin yanında, biri yaptıklarına şahitlik etmek, diğeri de onu mahşere götürmekle görevli iki melek bulunacak, (Kâf, 50/21.) kimsenin bir başkasına faydası veya zararı dokunamayacaktır. (Sebe’, 34/42.) O gün, günahkârların gözlerinin korkudan gömgök olacağı, (Tâ-Hâ, 20/102.) âmâ, dilsiz, sağır olacakları, yüzüstü sürünecekleri, (İsrâ, 17/97; Tâ-Hâ, 20/124; Furkân, 25/34.) suya koşan develer gibi susayacakları, (Meryem, 19/86.) zincire vurulup katrandan gömlek giydirilecekleri (İbrâhîm, 14/49-50.) ve bu hâlde haşredilecekleri âyetlerde bildirilmektedir.
Ayet zerre kadar hayrın bile görüleceğini bildiriyor. Kimsenin fark etmediği bir yardım, bir sabır veya dürüst davranış Rabbimizin bilgisinden kaybolmaz. İyiliğin değerini alkışın büyüklüğüne bağlamayalım.
Bir çocuğu incitmeden dinlemek, bir işçinin hakkını zamanında vermek veya ortak bir yeri temiz bırakmak küçük görülebilir. Fakat bunlar hayatı daha güvenilir kılar. Yapabildiğimiz hayrı başkasının takdiri az diye bırakmayalım. Samimiyetle sürdürülen bir iyilik, kendimizi de çevremizi de değiştirebilir.
Küçük görülen haksızlığın da hesabı var
وَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُۥ
Kim de zerre ağırlığınca bir kötülük işlerse onun cezasını görecektir. (Zilzâl 99/8)
Hadislerde de haşrin şekli, inanç ve amelleri değişik olan insanların haşir esnasındaki durumları hakkında çeşitli bilgiler verilmektedir. Allah Resûlü haşir esnasında insanların yalınayak, çıplak ve sünnetsiz olacaklarını, (B4740 Buhârî, Tefsîr, (Enbiyâ) 1.) insanların kendi dertlerini ve sıkıntılarını düşünmekten birbirlerine bakamayacaklarını, (N2085 Nesâî, Cenâiz, 118.) kiminin binitli, kiminin yaya, kiminin de yüzüstü sürünerek mahşer yerinde toplanacaklarını haber vermiş, (T3142 Tirmizî, Tefsîru’l- Kur’ân, 17.) sahâbe-i kirâmın, “Ey Allah’ın Resûlü! Yüzüstü nasıl yürüyecekler?” diye sormaları üzerine de, “Onları ayakları üzerinde yürütmeye kadir olan (gücü yeten) Allah, yüzleri üstünde de yürütmeye kadirdir.” (B6523 Buhârî, Rikâk, 45.) buyurmuştur.
Allah Resûlü ilk olarak haşredilecek kişinin kendisi olacağını (T3148 Tirmizî,Tefsîru’l- Kur’ân, 17.) ifade etmiş, insanların dünya hayatında yapıp ettiklerine göre farklı şekillerde haşr edileceklerini bildirmiştir. O gün haşrolunan insanlardan bir kısmı Allah’ın arşının gölgesinde barınacak, (T2391 Tirmizî, Zühd, 53.) diğer bir kısmı ise ağız ve kulak hizasına kadar ter içerisinde kalacaktır. (B6531, B6532 Buhârî, Rikâk, 47; T2421 Tirmizî, Sıfatü’l-kıyâme, 2.) Başka bir hadiste de insanların üç grup hâlinde; birinci grubun binek üzerinde karnı tok ve giyinmiş; ikinci grubun melekler tarafından yüzükoyun süründürülerek cehenneme atılmış; üçüncü grubun ise Allah’ın arkalarından gönderdiği bir afetten kaçarak (N2088 Nesâî, Cenâiz, 118.) haşredilecekleri haber verilmiştir. Böylesine dehşetli sahnelerin yaşanacağı o günde Allah Resûlü kendisinin fakirlerle beraber haşredilmek istediğini (T2352 Tirmizî, Zühd, 37.) ifade etmiştir.
İnsanların haşredileceği mahşer meydanı ise kepeksiz undan yapılmış ekmek gibi bembeyaz, hiç kimsenin saklanabileceği tümsek veya çukurun bulunmadığı dümdüz bir arazi ve bir kimseye yol gösterecek herhangi bir işaretin (dağ, taş veya ağacın) olmadığı bir yer olarak tasvir edilmiştir. (B6521 Buhârî, Rikâk, 44.) O günün tek hâkimi olan Yüce Allah, bu meydanda bütün insanları toplayacak, “Melik ancak benim! Deyyân (amellere karşılık veren) ancak benim!” (Buhârî, Tevhîd, 32 —bâb başlığı—.) diyerek onlara seslenecektir.
O gün dünyada insanın yapıp ettiklerini izleyip kaydeden meleklerin (Kâf, 50/17-18.) ortaya koyacağı amel defterleri herkese verilip okutulacaktır. (İsrâ, 17/13-14.) Yaptıklarının eksiksiz olarak kaydedildiğini görerek hayretler içerisinde kalan insanın hâli Kur’ân-ı Kerîm’de şöyle anlatılmaktadır: “(O gün) Kitap (herkesin amel defteri) ortaya konmuştur. Suçluların, onda yazılı olanlardan korkmuş olduklarını görürsün. ‘Vay hâlimize!’ derler, ‘Bu nasıl bir kitap! Küçük büyük hiçbir şey bırakmaksızın (yaptıklarımızın) hepsini sayıp dökmüş!’ Böylece yaptıklarını karşılarında bulmuşlardır. Rabbin hiç kimseye zulmetmez.” (Kehf, 18/49.) İnsanlardan bir kısmının kitabı sağ tarafından verilecek, bir kısmınınki de sol tarafından (T2425 Tirmizî, Sıfatü’l- kıyâme, 4.) veya arkasından verilecektir. Kitabını sağ tarafından alanların hesapları kolay, sol tarafından veya arkalarından alanlarınki ise çok zor olacaktır. (Hâkka, 69/19-20, 25-26; İnşikâk, 84/6-13.)
Amel defterlerinin dağıtılmasından sonra adalet terazileri kurulacak ve hesap görülecektir. O gün tek hesap sorucu Allah’tır. (Şuarâ, 26/113.) Yüce Allah hesabı eksiksiz ve son derece hızlı bir şekilde görecek, (Bakara, 2/202.) amellerin tartılması için teraziler kuracaktır. Bu husus Kur’an’da şu şekilde zikredilir: “Biz, kıyamet günü için adalet terazileri kurarız. Artık kimseye, hiçbir şekilde haksızlık edilmez. (Yapılan iş) bir hardal tanesi kadar dahi olsa, onu (adalet terazisine) getiririz. Hesap gören olarak biz herkese yeteriz.” (Enbiyâ, 21/47.) Yüce Allah hesap anında asla haksızlık yapmayacak, zerre kadar iyilik yapan da zerre kadar kötülük yapan da yaptığının karşılığını görecektir. (Zilzâl, 99/7-8.) O gün sevap tartıları ağır basanlar kurtuluşa erecek, tartıları hafif gelenlerse kendilerine yazık etmiş olacaklardır. (Mü’minûn, 23/102-103.)
Kötülüğün de görüleceğini bildiren ayet, kendimize mazeret üretmemizi zorlaştırıyor. Küçük dediğimiz eksik ölçü, alay veya ihmal bir başkasının hayatında ağır bir yük olabilir.
Üzerimizde kalan bir hak varsa uygun biçimde telafi edelim. Bir yanlış bilgi yaydıysak düzeltelim. Özür dilerken mazeretin arkasına saklanmayalım. Rabbimizin bağışlamasını umarken kul hakkını da ciddiye alalım. Ahiret inancı, yalnızca ölüm sonrasını konuşmak değil, bugünün hesabını dürüst tutmaktır.
Geçici yoldan bekâ yurduna
عَنْ أَبِى سَعِيدٍ الْخُدْرِىِّ…قِيلَ:يَا رَسُولَ اللَّهِ! وَمَا الْجِسْرُ؟ قَالَ: “دَحْضٌ مَزِلَّةٌ فِيهِ خَطَاطِيفُ وَكَلاَلِيبُ وَحَسَكٌ تَكُونُ بِنَجْدٍ فِيهَا شُوَيْكَةٌ يُقَالُ لَهَا السَّعْدَانُ فَيَمُرُّ الْمُؤْمِنُونَ كَطَرْفِ الْعَيْنِ وَكَالْبَرْقِ وَكَالرِّيحِ وَكَالطَّيْرِ وَكَأَجَاوِيدِ الْخَيْلِ وَالرِّكَابِ فَنَاجٍ مُسَلَّمٌ وَمَخْدُوشٌ مُرْسَلٌ وَمَكْدُوسٌ فِى نَارِ جَهَنَّمَ…”
Ebû Saîd el-Hudrî’den nakledildiğine göre, “Sırat köprüsü nedir yâ Resûlallah?” diye soruldu. Resûlullah (sav) şöyle buyurdu: “Kaypak ve kaygan bir şeydir. Onda kancalar, çengeller ve Necid’de bulunan sa’dân denilen dikene benzer dikenler vardır. Müminler (sırattan) kimi göz kırpacak kadar az bir zamanda, kimi şimşek gibi, kimi rüzgâr, kimi kuş gibi, kimi de iyi cins yürük at ve deve gibi hızla geçecekler. Bazısı bakarsın sapasağlam kurtulmuş, diğeri tırmalanmış da salınıvermiş, kimi de cehennem ateşine yığılmış kalmış...” (M454 Müslim, Îmân, 302)
Resûl-i Ekrem, hesap öncesi bekleyişin sıkıntılı bir süreç olduğundan (M480 Müslim, Îmân, 327.) ve hesaba ilk önce Muhammed ümmetinin çekileceğinden bahsetmektedir. (İM4290 İbn Mâce, Zühd, 34.) O (sav), “Kıyamet gününde insan şu beş şeyden hesaba çekilmedikçe Rabbinin huzurundan bir yere kımıldayamaz: Ömrünü nerede ve nasıl geçirdiğinden, gençliğini nerede yıprattığından, malını nereden kazanıp nerede harcadığından, bildiği ile amel edip etmediğinden.” (T2416 Tirmizî, Sıfatü’l- kıyâme, 1.) Bazı rivayetlerde Muhammed ümmetinden yetmiş bin kişinin hesaba tâbi tutulmadan cennete gireceği haber verilmiştir. (İM4286 İbn Mâce, Zühd, 34.) Sorgusuz cennete gireceklerden bahsedilen rivayetlerde farklı rakamların zikredilmesi, bu sayının çokluktan kinaye olduğunu, gerçek sayıyı ifade etmediğini göstermektedir.
Kıyamet günü Müslümanların ilk hesaba çekileceği şey, farz namazlardır. Eğer farz namazlarında eksiklik varsa Yüce Allah meleklerine, “Kulumun nafile namazı var mı bakınız.” buyuracaktır. Nafilelerle eksik farzların tamamlanmasını ve hesabın da ona göre yapılmasını emredecektir. (İM1425 İbn Mâce, İkâmetu’s-Salavât, 202.) O gün Yüce Allah, vermiş olduğu tüm nimetlerin ve bu nimetler için şükredilip edilmediğinin hesabını soracak, (HM10383 İbn Hanbel, II, 492.) Peygamberimizin işaret buyurduğu üzere temel iki besin kaynağı olan su ve hurmanın hesabı dahi sorulacaktır. (HM1405 İbn Hanbel, I, 164.)
İnsana kendi yaptığı kötülüklerin hesabının sorulması bir yana, başkalarının yaptığı kötülüklere neden engel olmadığı da sorulacaklar arasındadır. (İM4017 İbn Mâce, Fiten, 21; HM11265 İbn Hanbel, III, 29.) Boynuzsuz koyunun boynuzlu koyundan hakkını alacağı bu günde (T2420 Tirmizî, Sıfatü’l- kıyâme, 2.) insanlar arasında görülecek davaların ilki cinayet davaları olacaktır. (M4381 Müslim, Kasâme, 28.) Şüphesiz dünya, iş görme, âhiret de karşılık bulma yurdudur. Karşılık, yapılan işin türüne göre nimet veya azap şeklinde olacak, bu da hesapla tespit edilecektir. Bu tespit esnasında hesabı zorlu geçen kimse, hüsrana ve azaba uğrayıp helâk olacaktır. (B6536 Buhârî, Rikâk, 49.) Hesabı kolay geçen ise kurtuluşa erecektir. (İnşikak, 84/7-9.)
Sevgili Peygamberimizin bildirdiğine göre o gün Yüce Allah sorgulamayı doğrudan kendisi yapar, insana aracısız hitap eder. O zaman insan sağına bakar dünyada yaptıklarından başka bir şey göremez, soluna bakar dünyada yaptıklarından başka bir şey göremez, önüne bakar yüzünün karşısında ateşten başka bir şey göremez. Onun için herkes, Peygamber Efendimizin ifadesiyle, yarım hurma miktarı sadaka vermekle dahi olsa ateşten korunmanın yolunu aramalıdır. (B7512 Buhârî, Tevhîd, 36.)
Âhiret hayatındaki önemli duraklardan biri de “sırat”tır. Sırat, cehennemin üzerine kurulup herkesin üzerinden geçmek zorunda olduğu köprüdür. Kur’ân-ı Kerîm’de sırat kelimesi birçok yerde geçmesine rağmen akaid terimi olarak kullanıldığını gösteren herhangi bir işaret yoktur. Övgüye lâyık, dosdoğru ve düzgün gibi sıfatlarla nitelenen sırat kelimesi, Kur’an’da Allah’ın peygamberlerle gönderdiği doğru yol için kullanılmaktadır. (Yâsîn, 36/4; En’âm, 6/153.)
Sırata dair hadis, son yolculuğun ciddiyetini hatırlatır. Ayrıntılarını kendi hayalimizle çoğaltmayız. Bildirilene iman eder, kurtuluşu Rabbimizin rahmetinden isteriz. Bu ümit amel ve tövbeyle birlikte taşınır.
Bugün bir iyiliği güçlendirelim, bir haksızlığı telafi edelim ve ailemize ayırdığımız vakti düşünelim. Dünyayı bütünüyle değersiz saymak yerine onu âhirete hazırlığın yeri olarak doğru yaşayalım. Bize verilen gün, mal ve güç hayra dönüşsün. Bekâ yurduna yönelen kalbimiz, insanlara karşı sorumluluğunu büyütsün.
Gönlümüzü Rabbimize açalım
Allah’ım, âhirete imanımızı hayatımızı güzelleştiren bir şuur eyle. Hesap gününde rahmetinle muamele et, kusurlarımızı bağışla. Üzerimizdeki hakları dünyadayken telafi etmeyi kolaylaştır.
Rabbimiz, ailelerimizde adalet, çocuklarımızda sorumluluk ve gönüllerimizde samimiyet çoğalsın. Kimsenin görmediği iyiliği değerli bilelim, küçük görünen haksızlıktan da sakınalım. Vefat edenlerimize rahmet, mağdurlara yardım ihsan et. Ömrümüzü dürüstlükle geçirip huzuruna iman ve güzel amelle gelmeyi nasip eyle. Âmin.
Kaynak: Diyanet kaynak metni, 7. cilt, 609–620. sayfalar. Ayet ve hadislerin asıl kaynakları ilgili alıntıların yanında belirtilmiştir. Arapça ayet metni: Tanzil Project, Uthmani 1.1, CC BY 3.0; meal: Diyanet İşleri Başkanlığı.
